Σάββατο, 17 Φεβρουαρίου 2018

Εμείς, οι εθνικιστές, αποφασίσαμε να επιθυμήσουμε αυτό το οποίο ήταν αναγκαίο – εκείνο το οποίο ποθήθηκε από τη μοίρα. Παίρνοντας αυτήν την απόφαση, εγκαταλείψαμε συνειδητά το καταφύγιο της ασφάλειας, το οποίο μας παρείχε ο λόγος, ούτως ώστε να βασίσουμε τους εαυτούς μας στην αξιοπιστία μιας ανώτερης τάξης, στη βεβαιότητα της μοίρας. Ας τους αφήσουμε να προσπαθήσουν και να μας πείσουν ότι το τάδε ή το δείνα είναι σωστό, αποδεκτό και ενδεδειγμένο, όμως εάν δεν υπάρχει ανάγκη θα το απορρίψουμε. Συνεπώς, δεν βασιζόμαστε σε αιτιώδη σχέδια, αλλά σε υψηλότερα υπέρτατα σχέδια, τα οποία, ωστόσο, δεν αποκλείουν τον λόγο, αλλά αντιθέτως τον συμπεριλαμβάνουν. Όπου είναι αναγκαίο να συμβεί εκείνο το οποίο πρέπει να συμβεί δεν θα υπάρχει καμία δυσκολία να δικαιολογήσει εαυτόν με λογικά επιχειρήματα. 

Έτσι, λοιπόν, εάν μπορούμε να επιθυμήσουμε αυτό το οποίο είναι αναπόφευκτο τότε πρέπει κάπως να το καταλάβουμε. Η αλυσίδα της λογικής είναι εμφανής σε εμάς, συναγόμενη εκ του λόγου. Η εξωτερική εμφάνιση του κόσμου, με άλλα λόγια τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των αντικειμένων στο φυσικό πεδίο, γίνεται αντιληπτή από τις αισθήσεις και μεταδίδεται από το κεντρικό νευρικό σύστημα στον εγκέφαλο. Εκεί, αυτή η ατελής ύλη, μεταμορφωμένη από τις ατελείς αισθήσεις, γίνεται επεξεργάσιμη από τον λόγο, “την σκεπτόμενη ψυχή”. Ο λόγος σχηματίζει έννοιες, κάνει κρίσεις και καταλήγει σε συμπεράσματα. Σύμφωνα με τον Wundt, αυτή είναι η “ικανότητα να σκεφτόμαστε υπό όρους αντικειμένων και των σχέσεών τους”, ενώ σύμφωνα με τον Hegel είναι “η πιο καταπληκτική, σπουδαιότερη και επιπλέον απόλυτη δύναμη”. Όμως οι περιορισμοί του δεν είναι δίχως αμφισβήτηση και υπονοούνται με αυτήν την περίφημη φράση: “Τίποτα δεν είναι στην διάνοια το οποίο δεν ήταν πρώτα στις αισθήσεις”

Όπως μας δείχνει η πνευματική μας εμπειρία, πάνω από την εξωτερική λογική του λόγου, διεπόμενη από τις αισθήσεις, εγείρεται μία εσωτερική λογική της μοίρας. Και την αντιλαμβανόμαστε όχι μέσω του εγκεφάλου, αλλά μέσω του αίματος, το οποίο χρησιμοποιεί τον εγκέφαλο για τους δικούς του σκοπούς ή παρά αυτόν. Τα επιχειρήματα του αίματος δεν είναι πειστικά, είναι αναγκαστικά. Οι σκοποί του δεν είναι λογικά κατασκευάσματα αλλά το επακόλουθο της αναγκαιότητος. Το κύριο όργανό του είναι η καρδιά. Και αυτό το οποίο εν σχέσει με τον εγκέφαλο αποκαλούμε λόγο, εν σχέσει με την καρδιά το αποκαλούμε χαρακτήρα. Αυτή η σχέση, βεβαίως, δεν μπορεί να αποδειχθεί ανατομικά, ωστόσο βλέπουμε σε αυτήν κάτι το θετικό, παρά κάτι το αρνητικό. Σε αντίθεση με την Εποχή του Διαφωτισμού πιστεύουμε ότι ο χαρακτήρας αποτελεί την ύψιστη αξία – ήτοι το πιο σημαντικό σημάδι της εσωτερικής μας μεταμόρφωσης. 

Ο χαρακτήρας αποτελεί εκείνο το οποίο είναι το σημαντικότερο σε εμάς: Είναι η αληθινή μας φύση - η ειλικρινής μορφή μας - και η ζωή μας είναι το εξωτερικό του αποτύπωμα. Ως το όργανο της μοίρας, στη δράση του είναι παρών σε όλες τις σπουδαίες μορφές της μοίρας – στον συνδυασμό και στον διαχωρισμό, στην αγάπη και στον αγώνα, στη συμπόνοια, στην αφοσίωση, στο θάρρος, στην αίσθηση της τιμής, στην υπερηφάνεια, στον φόβο, στην αναποφασιστικότητα, στη μαλακότητα, στη δύναμη, στην ιπποσύνη, στο μίσος, στην απληστία, στην ασωτία. Στην αγάπη της φύσης – σε αυτήν αποκαλύπτεται η επέλαση της μοίρας. Είναι ακριβώς αυτή που καθορίζει τη θέση και τη φιλοδοξία ενός μοναδικού ατόμου. Είναι αυτή η αγάπη της φύσης, υπό την μορφή της σεξουαλικής έλξης, η οποία συνιστά το πιο σημαίνον μέρος του ανθρώπου, η οποία υπαγορεύει την επιλογή των σλόγκαν, των εραλδικών φιγούρων και διακηρύσσει περήφανα: “Αυτό είμαστε και ως εκ τούτου αυτό επιθυμούμε να παραμείνουμε”! Ακριβώς αυτός δίνει μορφή στην κοινωνία, κάνει τις στρατιές να λαχταρούν τη μάχη και καθιστά τις επαναστάσεις αποτελεσματικές· αναγκάζει τις καρδιές να χτυπούν με ρυθμό και αυτός ο χτύπος της καρδιάς γίνεται όλο και πιο ηχηρός, όσο λιγότερο τον σκέφτονται ή τον συζητούν. Βρίσκεται στα θεμέλια της ιστορίας ολόκληρων λαών, καθορίζοντας την εσωτερική λογική της ανάπτυξής τους – την ανύψωσή τους, τις νίκες τους, τις καταστροφές τους και την παρακμή τους. Υπερνικάει όλα τα εμπόδια – είτε αυτά είναι ποτάμια, θάλασσες ή βουνά, υπερνικάει κάθε ομοιότητα και κάθε διαφορά οικονομικών συμφερόντων. Είναι συγκεκριμένα η σχέση ανάμεσα στον χαρακτήρα των λαών η οποία εξηγεί γιατί νοιώθουν προδιάθεση, μίσος ή σεβασμό ο ένας για τον άλλον. Ας κοιτάξουμε τους εαυτούς μας: Νιώθουμε αρκετά καθαρά τί είναι ένας Γερμανός άνδρας ή μία Γερμανίδα γυναίκα. Μπορεί να μην είναι απλό να το θέσουμε σε λόγια, όμως τέτοια είναι η ποιότητα της μοίρας – είναι αδιαπέραστη στα λόγια: Το νιώθουμε. Και γνωρίζουμε, πως αυτό το ιδανικό δεν έχει κανένα λογικό θεμέλιο. Ναι, είναι από τη ζωή, όπου η μοίρα κυβερνάει μέσω του αίματος, που η ενότητα και η βεβαιότητα μιας ανώτερης τάξης γεννιούνται, που γεννιούνται παρ' όλες τις αντιφάσεις, τα σφάλματα και τις πλάνες. Τέτοια είναι η ενότητα ενός έργου τέχνης, ενός πίνακα, ενός δράματος – οι μπογιές και τα χρώματα είναι τα ίδια όπως παντού και όμως σχηματίζουν ένα διάφανο παραπέτασμα, το οποίο μας διαχωρίζει από τον ακαθόριστο κόσμο: Προσεγγιζόμαστε μόνο από την πνοή του θείου και πέφτουμε στα γόνατά μας. 

Πρέπει να το καταλάβουμε: Η αίσθηση των νόμων της μοίρας δεν καθορίζεται από ηθικές αρχές, οι οποίες είναι όπως τα ακίνητα αστέρια στον ουρανό. Ο χαρακτήρας εν εαυτώ δεν είναι ούτε καλός ούτε κακός. Είναι πάνω από αυτά. Καθορίζει το τί είναι καλό και τί κακό. Ο χαρακτήρας μπορεί να είναι μεγάλος ή μικρός, δυνατός ή αδύναμος, στιβαρός ή μαλακός, τραγικά διαιρεμένος. Δεν υπάρχει κανένας ηθικός νόμος εν εαυτώ. Κάθε νόμος καθορίζεται από τον χαρακτήρα, από την προσταγή του αίματος. Είχε ή όχι το δικαίωμα ο Hagen von Tronje να χτυπήσει με το δόρυ του; Η απάντηση θα διαφέρει στη Γερμανία και στη Γαλλία. Ο φόνος εξ αιτίας του φθόνου είναι ένα πράγμα στο πρόσωπο της Νορβηγικής δικαιοσύνης, στο πρόσωπο της Ιταλικής – ένα άλλο. Ο χαρακτήρας είναι το σπουδαίο εργαστήριο όπου η αόρατη δύναμη αποκτά την ορατή της έκφραση, απ’ όπου κόβονται σαν νομίσματα όλα τα συστήματα σκέψεως και ηθικής. Η τελευταία, βεβαίως, προέρχεται από αξιώματα και αποφθέγματα, ωστόσο είναι ο χαρακτήρας ο οποίος επιλέγει κάποια έναντι των άλλων. Τέτοια είναι η τάξη της μοίρας. 

Ο χαρακτήρας δεν είναι επίκτητος, δίνεται στον άνθρωπο από τις ιδιοτροπίες μία θείας άδικης μοίρας, αναγνωριζόμενη από εθνικιστές και απαρνούμενη από φιλελεύθερους. Ο χαρακτήρας είναι “χαραγμένος” στον άνθρωπο μια για πάντα. Οι νόμοι της προόδου δεν τον εξουσιάζουν, μόνον οι νόμοι της ανάπτυξης. Όπως η ανάπτυξη της δρυός είναι προορισμένη από το βελανίδι, έτσι είναι και ο χαρακτήρας του παιδιού προορισμένος στον χαρακτήρα του ενήλικα ανθρώπου. Όλοι γνωρίζουμε από προσωπική εμπειρία ότι σε κάθε μελωδία υπάρχει μία επωδός. Στις πιο διαφορετικές περιοχές της ζωής διαπράττουμε τα ίδια λάθη, όμως χάρις σε αυτά αποκαλύπτουμε την καλύτερη πλευρά μας. Ό,τι αποκαλύπτεται από τη ζωή, ό,τι ακονίζει και σφυρηλατεί και, αντιθέτως, ο,τιδήποτε μαλακώνεται από την κοινωνία, καταπιέζεται και αμβλύνεται, δεν επηρεάζει τον χαρακτήρα στο ελάχιστο· ωστόσο συγχρόνως η εμπειρία, η ανατροφή, η εκπαίδευση, τα πρότυπα, τα ιδανικά, το περιβάλλον, τα ήθη, οι νόμοι επιδρούν και μας διαμορφώνουν. 

Μολονότι είναι αδύνατον να δημιουργήσουμε τεχνητά τον χαρακτήρα, όπως είναι αδύνατον να αναπαράγουμε τεχνητά ένα φυτικό κύτταρο, πόσο δε μάλλον έναν άνθρωπο, ο χαρακτήρας, εν αντιθέσει με τον λόγο, δεν αποσπάται από τη ζωή· επιπλέον, κατ’ ουσίαν, είναι κάτι οργανικό, ζωντανό και συνεπώς συνδεδεμένο με τη δημιουργική πηγή της ζωής της ίδιας. Ο χαρακτήρας είναι η προϋπόθεση για κάθε ανατροφή, όχι το αποτέλεσμά της. Το αποτέλεσμά του είναι στην καλύτερη περίπτωση μία μορφή. Το να προσδώσουμε στον άνθρωπο, στην κοινωνία, στο έθνος, μορφή σημαίνει να δίνουμε σάρκα και οστά στον χαρακτήρα τους. Ομοίως και εδώ δεν υπάρχουν απόλυτες αρχές βάσει των οποίων θα πρέπει να επιτευχθεί αυτός ο σκοπός. Σε ένα σύνταγμα του Brandeburg πρέπει να του δοθεί μορφή αλλιώτικα απ’ ότι σε ένα σύνταγμα του Gascons. Ένα σύνταγμα το οποίο έχει νόημα στη Βόρειο Αμερική το χάνει εξ ολοκλήρου στην Λιβερία. Το αίμα των δούλων δεν μπορεί ποτέ να εξευγενιστεί και κανένα πειθαρχικό κόλπο δεν θα μετατρέψει δειλούς σε άντρες. 

Συνεπώς, είναι καθήκον μας να απελευθερώσουμε την ιδέα της μορφοποίησης και της επιλογής των ανθρώπων από λογικές αξιολογήσεις. Η ίδια η ζωή μάς δίνει ένα τέτοιο δικαίωμα. Ό,τι ζει – και τέτοιο είναι πρωτίστως το κίνημά μας! – υπάγεται σε μία σφαιρική θέληση, όχι σε λογικούς κανόνες. Η ιστορία δεν δημιουργείται, βιώνεται. Η φύση της πολιτικής δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή με θεωρίες. Δεν υπάρχει καμία συνταγή για να νικήσεις μία μάχη, για να δημιουργήσεις έναν πίνακα. Όμως υπάρχουν κανόνες παγκόσμιας ιστορίας. Υπάρχει μια ανώτερη σχολή πολιτικής. Ο Ναπολέων μελετούσε τις μάχες του Φρειδερίκου του Β’. Οι μαθητευόμενοι μελετούν τη ζωγραφική από τους δασκάλους τους. Ωστόσο το έχουμε ήδη δηλώσει: Ο σκοπός της εκπαίδευσης είναι η μορφή και αυτό αποτελεί έναν αρκετά υψηλό σκοπό. Συνεπώς κάποιος μπορεί να μιλήσει για τη στρατηγική χρησιμοποιώντας μία συγκεκριμένη επίσημη γλώσσα. Δεν πειράζει, λοιπόν, εάν θα νικήσουμε τη Μάχη των Καννών ή τη Μάχη του Μάρνη. Ωστόσο το ζωντανό περιεχόμενο της γλώσσας ποικίλει, όπως όλοι οι ζωντανοί σχηματισμοί. Ο Clausewitz, για παράδειγμα, δεν θεωρούσε την τέχνη του πολέμου μία εμπειρική επιστήμη παρόλο που είχε συλλάβει τη θεμελιώδη γνώση της από την εμπειρία. “Εν δράσει η πλειοψηφία ακολουθεί την απλή πράξη της λογικής, η οποία είναι λίγο-πολύ καλή – κάτι το οποίο εξαρτάται από το ποσό της διάνοιας εντός της”. Επιπροσθέτως: “Ακόμη και το πιο εκλεπτυσμένο στρατιωτικό αρχηγείο, με τις πιο ορθές απόψεις και αρχές, είναι ανίκανο να παρέχει σε έναν στρατό επιτυχημένη ηγεσία εάν δεν υπάρχει η ψυχή ενός σπουδαίου στρατιωτικού ηγέτη. Η κατεύθυνση του βλέμματος και της θέλησης, έμφυτη στη φύση του στρατιωτικού ηγέτη, συχνά αποδεικνύεται το καλύτερο αντίμετρο απέναντι στην κατά τα πρότυπα συγκεχυμένη μάθηση, η οποία, ωστόσο, αποτελεί ένα αναγκαίο εργαλείο για έναν ηγέτη.” 

Δεν έχουμε να προσθέσουμε τίποτε άλλο. Τοποθετήσαμε τα αρχηγεία μας, τις σκεπτόμενες ψυχές μας πάνω από τον χαρακτήρα, δηλαδή την αισθανόμενη ψυχή. Όμως είναι η αισθανόμενη ψυχή η οποία είναι η πιο αληθινή μας, η πρωταρχική μας. Αδιαπέραστη σε οποιεσδήποτε εξωτερικές αλλαγές, συνεχώς γυρεύει να κατακτήσει τον κόσμο, δίχως ωστόσο να τον υποτάξει στην σκέψη, αλλά να πραγματωθεί η ίδια σε αυτόν. 

Αυτή η προσπάθεια στην πραγμάτωση είναι το πρωταρχικό δικαίωμα όλων των ζωντανών όντων. Επιθυμούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό το δικαίωμα. Έτσι, επιλέγοντας μέτωπα και ηγέτες, ας είναι η τελευταία λέξη αυτή της λογικής της μοίρας! Επιθυμούμε να δεσμεύσουμε εαυτούς με δεσμούς ομοιότητας με βάση το αίμα και τον χαρακτήρα, για να γίνουμε ένα με μία τέτοια οργανική κοινωνία*, όπου δεν θα υπάρχει διάκριση ούτε τάξης ούτε ιδιοκτησίας, αλλά όπου θα υπάρχει μία σαφής κατανόηση του ποιος δεν ανήκει σε αυτήν την οργανική κοινωνία. Ως εκ τούτου θα πράξουμε ό,τι είναι αναγκαίο – αυτό το οποίο επιθυμεί η μοίρα. 

* Ο Γύνγκερ χρησιμοποιεί την παραδοσιακή στους Γερμανούς κοινωνική φιλοσοφική διαφοροποίηση ανάμεσα στην οργανική κοινωνία (Κοινότητα, γερ. Gemeinschaft) και στην κοινωνία ως μηχανικός συνεταιρισμός αποτελούμενος από άτομα (Εταιρεία, γερ. Geselschaft). 

Πηγή: "Der Charakter", Standarte. Wochenschrift des neuen Nationalismus, Magdeburg, I. Jg.,
 #7 vom 13. Mai 1926, S. 150-153. 
Also see "Grundlagen des Nationalismus", S.78-83  

Μετάφραση/απόδοση, για το Ιδεάπολις, του Ι. Κ.

Ταυτότητα

Αρχείο

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -