Τρίτη, 19 Απριλίου 2016

Στις μέρες μας, οι οποίες χαρακτηρίζονται από σήψη, παρακμή και παθητικότητα, ένα πράγμα είναι βέβαιο: Οι λέξεις έχουν χάσει το νόημά τους. Μια από αυτές τις λέξεις είναι και η λέξη ελευθερία. 

Είναι αδιαμφισβήτητο πως, από τη στιγμή που ορίστηκε το αίσθημα το οποίο ονομάζουμε “ελευθερία”, η ελευθερία σαν έννοια έχασε το νόημά της, εξυπηρετώντας άθελά της διάφορες σκοπιμότητες, καθώς διαστρεβλώνεται και βιάζεται από την πολιτική, με αρκετά εγκλήματα να πραγματοποιούνται στο όνομά της. Παραδείγματα υπάρχουν πλείστα: Μια ματιά στην κατάσταση που επικρατεί στην Λιβύη, στην Συρία, στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, επιβεβαιώνει αυτή την άποψη, αφού οι επικλήσεις στην “ελευθερία” και στη “δημοκρατία”, διέλυσαν τους λαούς αυτών των χωρών, δημιουργώντας τον απαραίτητο χώρο για τη δημιουργία του εκτρώματος που ακούει στο όνομα ISIS. 

Η ελευθερία είναι δύσκολο να οριστεί. Εκφράζει μια γενική κατάσταση, αόριστη, καθώς διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο, όχι μόνο ως αίσθημα, αλλά και ως αντίληψη. Η προσπάθεια προσδιορισμού της, ως τέτοια, αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Το ανυπέρβλητο, όμως, δεν θα πρέπει να μας φοβίζει, πόσω δε μάλλον να μας αποτρέπει από το να προσπαθούμε να την κάνουμε σ’ εμάς προσιτή, όχι με το να την μειώσουμε και να την ρίξουμε από το βάθρο της, αλλά με το να εξυψώνουμε τους εαυτούς μας σ’ αυτήν την προσπάθειά μας, καθώς η ιεραρχική αντίληψη του κόσμου, δεν μπορεί παρά να υπακούει σε κάποιους κανόνες, εκ των οποίων ο κυριώτερος συνοψίζεται σε μία μόνον λέξη: Σεβασμός. 

Ας φανταστούμε, χάριν της προσπάθειάς μας, το εξής: Ένας βάρβαρος, ο οποίος περιπλανιέται με το σπαθί του στα δάση, είναι το καλύτερο υπόδειγμα του ελευθέρου. Δεν οφείλει τίποτα σε κανέναν. Υπάρχουν μόνο τα θέλω του. Δεν υπάρχει κανένα κράτος να τον επιτηρεί. Επιτηρητής και κριτής του εαυτού του είναι ο ίδιος και μόνον. Η υπηρεσία του υπόκειται στο εγώ του και μόνον. Σκέφτεται και δρα κατά τον δαίμονα εαυτού. Η θέλησή του αποτελεί το δίκαιό του. Καλό είναι ό,τι είναι προς το συμφέρον του και αυξάνει την προσωπική του δύναμη, κακό ό,τι είναι ενάντια σε αυτό. Δεν έχει ανάγκη για “ελευθερία”, ούτε και να αυτοχαρακτηριστεί ως “ελεύθερος”. Η λέξη είναι άγνωστη, καθώς ποτέ του δεν έχει ζήσει σαν δούλος, περιορισμένος και δέσμιος, οπότε και δεν μπορεί να αντιπαραβάλλει μια αντίστοιχη, αρνητική εμπειρία. Χαρακτηρισμός και ουσία, αποτελούν το ίδιο και το αυτό. Εάν είχε όνομα, το “ελεύθερος” θα ταυτιζόταν απόλυτα με το όνομά του, η λέξη “ελευθερία” θα ήταν ομώνυμη επακριβώς με την πορεία της ζωής του. 

Εάν μια κρατική οντότητα επέκτεινε τα σύνορα της επικρατείας της – κάτι το οποίο μεταφράζεται και σε επέκταση των νομικών της ορίων και άρα και των απόψεών της περί του τί είναι δίκαιο και αποδεκτό και τί όχι – και αυτά συνέπεφταν με τα δάση και τις περιοχές στις οποίες περιπλανιέται ο βάρβαρος για τον οποίο έγινε λόγος παραπάνω, είναι σίγουρο πώς αρκετά από τα θέλω του θα έρχονταν σε αντίθεση με σωρεία νόμων. Οι πιθανότητες να ριχνόταν σε ένα μπουντρούμι θα ήταν αρκετά αυξημένες. 

Θεωρώντας ότι τα έθνη οργανώνονται σήμερα υπό τη μορφή κρατών και ταυτίζοντας, χάριν του παραδείγματος, έθνος και κράτος – γνωρίζοντας ότι σαφώς υπάρχουν και τα κατοχικά κράτη όπως και οι αυτοκρατορίες, όπου δεν ισχύει η ανωτέρω ταύτιση, αλλά θα απαιτούσε μακροσκελέστατη ανάλυση, η οποία δεν είναι επί του παρόντος - το ίδιο ισχύει και από τη σκοπιά του κράτους. Ένα κράτος, το οποίο μπορεί να πράττει ό,τι επιθυμεί εντός της περιοχής του, χωρίς να οφείλει κάτι σε κάποιον άλλον και να θέλει ό,τι δύναται να θέλει στον μέγιστο δυνατό βαθμό και να επιδιώκει αυτές τις επιθυμίες να τις δει να λαμβάνουν σάρκα και οστά, είναι ελεύθερο. Λογοδοτεί μόνο στον εαυτό του. Όμως, εάν ξαφνικά μια άλλη κρατική οντότητα επέβαλε το δίκαιό της στην επικράτειά του, εάν δηλαδή αυτή όριζε το τί οφείλει το υπαγόμενο κράτος και το τί μπορεί να θέλει, το πρωτοαναφερθέν κράτος, πλέον, θα έπαυε άμεσα να είναι ελεύθερο. Μια νέα κατάσταση θα χαρακτήριζε την ύπαρξή του: Θα ήταν υπόδουλο. 

Είναι προφανές, ότι η ελευθερία σχετίζεται άμεσα με την έννοια του δικαίου και, συγκεκριμένα, ορίζεται από αυτόν που έχει την ισχύ να ορίζει το τί είναι αποδεκτό και τί όχι. Εύλογα, προκύπτει η εξής σκέψη: Τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς είναι ανθρώπινα, αφορούν τους απανταχού ανθρώπους. Εφόσον έχουν οριστεί από έναν συγκεκριμένο οργανισμό ή φορέα, πλέον αυτός ορίζει το τί είναι αποδεκτό και τί όχι, ενώ παράλληλα έχει τη δικαιοδοσία να παρεμβαίνει για να εφαρμόζει την τάξη. Αυτός ο φορέας, προφανώς, έχει εκτελεστική εξουσία, καθώς επίσης και δομές επιτήρησης και εφαρμογής του δικαίου που πρεσβεύει. 

Τα ανθρώπινα δικαιώματα ορίζουν μία και μόνο μορφή δικαιωμάτων και ελευθερίας, καθώς το τί είναι άνθρωπος έχει επίσης μόνο μία γενική μορφή. Κάθε κράτος, αντιπροσωπεύει και μια διαφορετική μορφή ελευθερίας. Με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα εθνικά δικαίωματα καταργούνται, καθώς επίσης και οι συνεπαγόμενες ελευθερίες που πηγάζουν από αυτά. 

Οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι τίποτα άλλο παρά προπαγανδιστές και φορείς ενός περαιτέρω ολοκληρωτικού συστήματος. Με τις κραυγές τους για ανθρώπινα δικαιώματα, δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να διατρανώνουν της επιθυμία τους για αυστηρότερο έλεγχο και περαιτέρω αστυνόμευση των πάντων. Η επιχειρούμενη διάλυση των εθνών και η υπαγωγή τους σε τέτοιους οργανισμούς, σε συνδυασμό με τις εθνοτικές διαφορές, θα οδηγήσουν σε περαιτέρω αυστηροποίηση και στρατιωτικοποίηση των μέσων καταστολής. 

Μόνος τρόπος πρόληψης και αποφυγής του ολοκληρωτισμού που λαμβάνει σάρκα και οστά στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, αποτελούσε και αποτελεί ο εθνικισμός, καθώς αυτός είναι ικανός να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στον εθνομηδενιστικό χείμαρρο, προασπίζοντας τα εθνικά δικαιώματα, τις ελευθερίες και τον πλουραλισμό. Η προάσπιση αυτή υφίσταται, καθώς ο εθνικισμός είναι αυτός ο οποίος πρεσβεύει τη διάκριση των ανθρωπίνων κοινωνιών βάσει των εθνικών καταβολών τους, αναγνωρίζοντας την ανάγκη κάθε λαού επί της γης να χαράζει αυτός την πορεία του στο μέλλον και να είναι ηνίοχος του άρματος της μοίρας του. Και λαός ο οποίος αυτός, και μόνον αυτός, ορίζει το τί είναι δίκαιο γι’ αυτόν, είναι πραγματικά ελεύθερος. 

Ένας μόνον ορισμός της ελευθερίας, μία δηλαδή μορφή της, μία μόνο πιθανότητα υπάρξεώς της, αποτελεί βάναυση σκλαβιά του πνεύματος και συνακόλουθα του σώματος. Η ουσία της ελευθερίας, έγκειται στην αοριστία που τη διέπει, οπότε και αφήνει ανοιχτή κάθε ερμηνεία. Οι ιδεοληψίες που αποσκοπούν στο να την ορίσουν απόλυτα δεν μπορούν παρά να είναι ολοκληρωτικές και επικίνδυνες, εθνοκτόνες και ευνουχιστικές απέναντι στο σφρίγος των λαών, πέραν του γεγονότος ότι έρχονται σε ευθεία αντίθεση με την ουσία καθ’ αυτήν της ελευθερίας. 

Οι εθνικιστές δεν είναι παρά οι νέοι βάρβαροι μέσα σ’ αυτό το μεταμοντέρνο πολιτισμικό αίσχος που ζούμε. Αποτελούν τους μόνους αληθινούς θεματοφύλακες της ελευθερίας, τόσο της εθνικής, όσο και κατ’ επέκτασιν της ατομικής. Και αυτός τους ο ρόλος, είναι αναφαίρετος. 

Σημειώσεις: 
Εν κατακλείδι, αξίζει να σημειωθεί πως τα εκάστοτε δίκαια υπονοούν και μια αντίστοιχη ματιά και θεώρηση περί του τί συνιστά την ανθρώπινη φύση, καθώς όλοι, ακόμη και αν δεν θέλουν να το παραδεχτούν – τουλάχιστον φανερά – επιθυμούν να έχουν τη φύση με το μέρος τους και ψάχνουν σ’ αυτήν την υπέρτατη νομιμοποίηση. 

Κάποιος ίσως διαφωνήσει ότι το προσφερόμενο παράδειγμα – αυτό του βαρβάρου – είναι λειψό απέναντι στην έννοια της ελευθερίας και ότι δεν την εκφράζει απόλυτα, καθώς συνδέεται η ελευθερία με μια βάρβαρη κατάσταση της ζωής. Συμβαίνει όμως, αρκετές φορές, οι λέξεις να χρησιμοποιούνται κατ’ αυτόν τον τρόπο, για να αποτρέψουν κάποια ενδεχόμενη ταύτιση λόγω της αρνητικής τους φερόμενης χροιάς. 

του Ιάσονα

Ταυτότητα

Αρχείο

Δημοφιλείς Αναρτήσεις

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -