Παρασκευή, 25 Δεκεμβρίου 2015

“Τ’ αδέρφια μου που χάθηκαν εδώ κάτω στον κόσμο 
είναι τ’ αστέρια που τώρα ανάβουν ένα ένα στον ουρανό” 
Μίλτος Σαχτούρης 

Όσοι με γνωρίζουν προσωπικά-κι ωφελεί την οικονομία του κειμένου το πρώτο ενικό πρόσωπο, όχι σαν τάχα να μεγαλοπιάνομαι - θα ξέρουν ίσως την εμμονή μου με τ’ αστέρια, ειδικά με τα πεφτάστερα, τους αλήτες τ’ ουρανού. Ωστόσο, προτίμησα να μελετήσω μόνο τα απολύτως βασικά της αστρονομίας, από φόβο μήπως αποστεώσει η “ακαδημαϊκή” γνώση την πηγαία αισθητική μου συγκίνηση. 

Προτιμώ να τα φαντάζομαι: 

Σαν τα παγωμένα χέρια ενός κοριτσιού. 

Σαν διαμαντένιες καρφίτσες στο στήθος αφράτων καλοντυμένων δεσποινίδων, της ευρωπαικής belle époque. 

Σαν τις άσβηστες ψυχές σοφών παππούδων Ινδιάνων. 

Σαν τα στιλπνά μάτια του άγριου λύκου. 

Σαν ξέπνοα στερνά λόγια Συντρόφων, που υπέφεραν μέσα στις εχθρικές φυλακές, που μαρτύρησαν στα πεδία εκτέλεσης. 

Σαν το γέλιο του βρέφους, καθώς παίζει με αγγελικά φάσματα στον ύπνο του. 

Κι άλλες πολλές, πάρα πολλές, πένθιμες ή φωτερές ονειροφαντασίες, που αν βαλθώ τώρα να τις αναστήσω στο χαρτί, δεν θα τελειώσω, μου φαίνεται, ποτέ… 

Κι αν φαίνονται παρατραβηγμένες ή αυθαίρετες οι παραπάνω συστοιχίες, ας δούμε τι μας λέει ο μοναχός Γρηγόριος Κρουγκ, αποσυμβολίζοντας την ορθόδοξη απεικόνιση της γέννησης του Χριστού: “Στο πάνω μέρος της εικόνας, ακριβώς πάνω από το σπήλαιο, τοποθετείται ο αστέρας που οδήγησε τους μάγους και παρουσιάζεται μ’ έναν τρόπο πολύ λίγο συνηθισμένο. Είναι σαν να εστάλη να σταθεί πάνω ακριβώς από την σπηλιά. Δεν παρουσιάζεται σε κάποια άκρη, ξεχωριστά από την όλη σύνθεση, αλλά εξέρχεται από τις ουράνιες σφαίρες, που ζωγραφίζονται στο κέντρο της εικόνας. Το άστρο της Βηθλεέμ διατηρήθηκε σαν σύμβολο, όχι μόνο στις εικόνες της Γεννήσεως, αλλά και στην θεία λειτουργία. Όταν τελειώνει η προσκομιδή, τοποθετεί ο ιερέας στον «δίσκο» τον «αστέρα» πάνω από τον αμνό του υψωθέντος και ευλογηθέντος άρτου. Αυτός ο αστέρας είναι σε ανάμνηση εκείνου που στάθηκε πάνω από την φάτνη, όπου ανακλίθηκε το θείον βρέφος. Και το μανουάλι που τοποθετείται, την παραμονή των Χριστουγέννων, στην μέση της εκκλησίας, συμβολίζει το άστρο της Γεννήσεως. 

Φαίνεται πως το άστρο κατέχει μια τέτοια θέση στην γιορτή των Χριστουγέννων επειδή είναι το μυστικό αρχέτυπο του Χριστού, όπως μαρτυρεί η Αποκάλυψη: Είμαι ρίζα και απόγονος του Δαυίδ – Ο φωτεινός και πρωινός αστέρας”. 

Συνεχίζοντας, λοιπόν, το σύντομο - ενδεικτικό και άτακτο διακειμενικό περιδιάβασμα, ας ρίξουμε μια ματιά και στον κόσμο της πλέριας αθωότητας , τον κόσμο των παιδιών. Έτσι, μπορεί κανείς να ξεφυλλίσει την πρόσφατη παιδική έκδοση του ποιήματος του γνωστού Πάμπλο Νερούδα “Ωδή σε ένα αστέρι” κι έπειτα “Το ποντικάκι που ήθελε να αγγίξει ένα αστεράκι”, την χριστουγεννιάτικη τρυφερή ιστορία του Ευγένιου Τριβιζά. Αρκεί η εικονογράφηση και των δύο αυτών βιβλίων για να σου ανοίξει η ψυχή - ένα ξεφύλλισμα αρκεί. Τα βιβλία αυτά, δεν είναι μεγάλα ή κουραστικά. Ίσα- ίσα, δεν προλαβαίνεις να τα χορτάσεις και πάει, τέλειωσαν. Σάμπως έτσι δεν συμβαίνει και με τ’ αστέρια τ’ αληθινά; Κι η επιστήμη μάς το λέει, ότι η θέα των αστεριών από τη Γη, είναι μια νεκρωμένη αναπόληση, μια κραταιά εικόνα του παρελθόντος. Γιατί έχουν πεθάνει πια τ’ αστέρια εκεί πάνω ψηλά, έχουν σβήσει, ώσπου το φως τους να φτάσει εδώ σε μας. “Τα βλέπουμε”, όμως αυτά δεν υπάρχουν… 

Και μια τελευταία λόξα: Άμα είχα λεφτά, θ’ αγόραζα έν’ αστέρι (κι έναν ολόκληρο αστερισμό ακόμη) – όπως κάνουν ορισμένοι πάμπλουτοι εκκεντρικοί αμερικάνοι - και θα τ’ ονόμαζα με τ’ όνομα της αγαπημένης μου, θα ‘ταν το δικό μου κλεμμένο αστέρι, μην τύχει αυτή η τελευταία και με ξεχάσει, να ‘χει το φως του κάθε βράδυ να της θυμίζει… 

Μας βρήκαν και τα φετινά Χριστούγεννα, άλλους χαρούμενους κι άλλους δύσθυμους, άλλους ευτυχισμένους κι άλλους αποκαρδιωμένους, μα όλους, ελπίζω, μέσα σε λασπώδη χαρακώματα, με το κρύο μέταλλο του όπλου να μας κρατάει ξύπνιους, φέρνοντας ρίγος στη ραχοκοκαλιά… Κι όσοι τυχαίνει να λείπουν από κοντά μας, στις καρδιές μας είναι ζωντανοί κι αυτοί, το ξέρουμε καλά! Το πέρασμα του Χριστού από τον κόσμο αυτό, από την επίγεια, εννοώ, πραγματικότητα, ομοιάζει λίγο με την τροχιά ερασιθάνατου αστεριού. Με τη διαφορά, ότι Εκείνος μένει για πάντα. Καθώς η Αγάπη μένει για πάντα. Κλείνω, λοιπόν, με την ευχή να βιώσουμε, όσο μπορούμε ουσιαστικότερα, και την εφετινή Γιορτή! (Μια καλή αρχή, είναι το να βουτήξουμε υπαρκτικά - να αποπειραθούμε έστω - μέσα στην ιλιγγιώδη ποιότητα της Ορθόδοξης υμνολογίας)! Κι από “του χρόνου”, οι καιροί, να ‘μαστε σίγουροι, θα είναι και πάλι μαζί μας! 

“ιδόντες δε τον αστέρα εχάρησαν χαράν μεγάλην σφόδρα”… 
(Ματθ. Β,11) 

του Άγγελου Δημητρίου

Ταυτότητα

Αρχείο

Δημοφιλείς Αναρτήσεις

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -