Τρίτη, 7 Οκτωβρίου 2014

Ο Αμερικανός ιστορικός George Mosse επεσήμανε την απατηλή φύση της θεωρίας του ολοκληρωτισμού αναφέροντας ότι “αντιλαμβάνεται τον κόσμο αποκλειστικά από μία φιλελεύθερη σκοπιά”. Με άλλα λόγια, ο ολοκληρωτισμός είναι μία έννοια επεξεργασμένη από τη φιλελεύθερη σκέψη προκειμένου να παρουσιαστεί η ίδια ευνοϊκά, σε αντίθεση με τους εχθρούς της, οι οποίοι κατατάσσονται αυθαίρετα σε μία ενιαία, ανίερη κατηγορία, σύμφωνα με τη δυαδική αντίθεση του “εμείς και αυτοί”. 

Η θεωρία του ολοκληρωτισμού αποκαλύπτει τον έντονο ιδεολογικό χαρακτήρα του φιλελευθερισμού, ο οποίος γενικεύει και ισοπεδώνει πολύ διαφορετικές πραγματικότητες σε μία ενιαία κατηγορία, αποκρύπτοντας οτιδήποτε διαφοροποιεί τα αντί-φιλελεύθερα συστήματα μεταξύ τους. Πώς μπορεί κανείς να συγκρίνει το ισοπεδωτικό, διεθνιστικό κομμουνιστικό σύστημα, υπεύθυνο για εκατομμύρια θανάτους πριν από τον πόλεμο, με τον ελιτίστικο, εθνικιστικό ιταλικό Φασισμό, στον οποίο αποδίδονται περίπου δέκα εκτελέσεις κατά την ίδια περίοδο; 

Αυτή η τεράστια ποσοτική διαφορά αντιστοιχεί στις βασικές ποιοτικές διαφορές. Αυτό στο οποίο αναφέρεται ο φιλελευθερισμός με τον γενικό όρο “ολοκληρωτισμός” περιλαμβάνει διακριτές πραγματικότητες που έχουν μόνο επιφανειακά κοινά στοιχεία μεταξύ τους (το μονοκομματικό κράτος). Η φιλελεύθερη θεωρία του ολοκληρωτισμού χρησιμοποιεί ένα ιδεολογικό συνονθύλευμα για να υποστηρίξει την ηθική της ανωτερότητα. Αυτή η πρακτική αποτελεί ένα είδος ιδεολογικού τεχνάσματος, το οποίο στερείται επιστημονικής αξίας. 

Σε μία σχετική συνέντευξή του, ο Emilio Gentile – έχοντας αυτοπροσδιοριστεί ως “φιλελεύθερος κριτικός της φιλελεύθερης ιστορικής ερμηνείας του ολοκληρωτισμού” - αναγνώρισε ότι αυτή η ερμηνεία περιλαμβάνει τρία σοβαρά λάθη: “Καταρχάς, αφομοιώνει δύο πολύ διαφορετικά πράγματα, τον Φασισμό και τον Μπολσεβικισμό. Επιπλέον, θεωρεί ότι ο ορθολογισμός είναι αποκλειστικό προνόμιο του φιλελευθερισμού, αρνούμενη οποιαδήποτε μορφή ορθολογισμού στα τρία αντί-φιλελεύθερα συστήματα. Τέλος, το τρίτο σφάλμα αφορά στη μετατροπή φαινομενικών ομοιοτήτων σε βασικές ομοιότητες. Με άλλα λόγια, θα μπορούσε κάποιος να αντιληφθεί τον Φασισμό, τον Μπολσεβικισμό και τον Ναζισμό ως τρία διαφορετικά δένδρα με συγκεκριμένες ομοιότητες, ενώ η φιλελεύθερη θεωρία τα θέλει ως το ίδιο δένδρο με τρία κλαδιά”. 

Ως εκ τούτου, η χρήση του όρου “ολοκληρωτισμός” με αυτή τη γενική, καθολική έννοια είναι επιστημονικά καταχρηστική. Από τη στιγμή που η έννοια αυτή καλύπτει αδιακρίτως τα πάντα που έρχονται σε αντίθεση με τον φιλελευθερισμό, δίνοντας προσοχή μόνο σε αυτό το κριτήριο, το νόημά της είναι κενό. Μπορεί να εφαρμοστεί σε οτιδήποτε: Στον Ισλαμισμό, στα διάφορα εξωτικά τυραννικά καθεστώτα και, γιατί όχι, στην Καθολική Εκκλησία. Αυτή η πολεμική συσκευή είναι τόσο ισοπεδωτική όσο η ρητορική των κομμουνιστών που συνηθίζουν να κατηγορούν όσους τους αντιτίθενται ως “καπιταλιστές” ή “ιμπεριαλιστές”. 

Πηγή: Dominique Venner, Le Siècle de 1914: 
Utopies, guerres et révolutions en Europe au XXe siècle (Paris: Pygmalion, 2006)
Μετάφραση για το Ιδεάπολις, από την αγγλική, του Χρήστου Καρανικόπουλου

Ταυτότητα

Αρχείο

Δημοφιλείς Αναρτήσεις

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -