Τετάρτη, 13 Αυγούστου 2014



Ταξιδεύοντας: Ισπανία (Νίκος Καζαντζάκης, Εκδόσεις Καζαντζάκη, 2009 – ανατύπωση -, σελ. 232) 

Σε επιστολή του στον Πρεβελάκη το 1936, λίγο πριν φύγει για την Ισπανία ως πολεμικός ανταποκριτής για την Καθημερινή, ο Καζαντζάκης περιέγραφε τα πολιτικά στάδια που έχει περάσει: Από τον εθνικισμό μέχρι την αριστερά (εκεί περιγράφει και τον κομμουνισμό ως “πνευματική ψώρα”), καταλήγοντας πως πλέον ένιωθε υπεράνω των ανθρώπινων ιδεολογιών. Πράγματι, η αφήγησή του των αιματηρών γεγονότων του Ισπανικού Εμφυλίου, όπως τα βίωσε στο πλευρό των εθνικιστών, είναι ιδιαίτερα αντικειμενική, εκτός από γλαφυρότατη. Το έργο του ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη αυτή την άγρια ιδεολογική σύγκρουση. Στα σημεία του βιβλίου που ξεχωρίζουν ανήκει σίγουρα η διήγηση των “Ελεύθερων Πολιορκημένων” του Αλκαζάρ, αλλά και η αντιπαράθεση του ιδεαλισμού των φαλαγγιτών με τις απαρχαιωμένες αντιλήψεις των αντιδραστικών/μοναρχικών συμμάχων τους. 

του Α. Γ. 


Ο φύλακας στη σίκαλη (J. D. Salinger, Εκδόσεις Επίκουρος, 1978, σελ. 256) 

Ο Χόλντεν Κόλφιλντ είναι ένας αντιήρωας που πρέπει να γίνει “δικός μας”. Ένας έφηβος, αντιδραστικός και αντικοινωνικός, ένας μικρός επαναστάτης που δεν γουστάρει τίποτα από τον κόσμο αυτόν, που είναι γεμάτος “κάλπηδες”. Ένας πιτσιρικάς που προσπαθεί να ξεφύγει απ’ το δυστοπικό παρόν, ένα βιβλίο που μας μιλάει για την ελευθερία και την αγάπη, τη δύναμη του να είσαι διαφορετικός και να μην συμβιβάζεσαι. Ένα ευχάριστο, ρομαντικό και συγκινητικό ανάγνωσμα, που προτείνεται σε όλους τους συντρόφους οι οποίοι ονειρεύονται έναν διαφορετικό κόσμο! 

του Άγγελου Δημητρίου 



Πέρα από το Εθνικό Κράτος (Γιάννης Παναγιωτακόπουλος, Εκδόσεις Λόγχη, 2014, σελ. 60) 

Αν πρέπει να χαρακτηρίσουμε με μία λέξη αυτό το βιβλίο, τότε μπορούμε με ασφάλεια να γράψουμε ότι είναι ένα βιβλίο ελληνικό. Όχι επειδή αποτελεί την πρώτη συγγραφική προσπάθεια ενός Έλληνα συγγραφέα, με γνωστή πορεία σ' αυτό που αποκαλείται “εθνικός χώρος”, αλλά, κυρίως, επειδή είναι ένα πόνημα βαθιά επηρεασμένο από την ελληνοκεντρική σκέψη, στην πιο αγνή της μορφή. Ο υπότιτλος του βιβλίου, “μία αντιεξουσιαστική προσέγγιση του Εθνικού μας αύριο”, είναι ακριβής και δηλωτικός του περιεχομένου. Σ' αυτό το βιβλίο όχι μόνο δεν στρογγυλεύονται οι γωνίες και δεν επαναλαμβάνεται η μάταιη προσπάθεια “υπεράσπισης” ενός θεσμού ξένου προς την ιδιοσυστασία του λαού μας – όπως είναι η δομή του νεοελληνικού κράτους -, αλλά, αντιθέτως, παρουσιάζεται μία κατασταλαγμένη άποψη της όλης πορείας της (εν)αλλαγής των φορέων της εξουσίας και της σταδιακής αλλοίωσης του χαρακτήρα των νεοελλήνων. 

Επιπροσθέτως, ο συγγραφέας πυροδοτεί έναν εποικοδομητικό προβληματισμό σχετικά με την επόμενη ημέρα και, πιο συγκεκριμένα, σχετικά με την οικοδόμηση της κοινοτικής Πολιτείας ως τη φυσική διέξοδο από την πολύπλευρη κρίση που διέρχεται ο ελληνισμός, ως το αντίπαλο δέος της παγκοσμιοποίησης και ως τη βάση για μία πραγματική Αναγέννηση. Στα μειονεκτήματα του βιβλίου είναι η μικρή του έκταση, κάτι που συνεπάγεται συνοπτική ανάπτυξη των ιδεών. Παρ' όλα αυτά, ο αναγνώστης μπορεί εύκολα να μπει στο πνεύμα του συγγραφέα, ο οποίος δεν διστάζει να θίξει ένα μείζον ζήτημα ταυτότητας και κατεύθυνσης της εθνοκεντρικής σκέψης και τα καταφέρνει πολύ καλά. 

του Χρήστου Καρανικόπουλου 

Gloria Victis (Δ. Γ. Τζαμκιερέτης, Εκδόσεις Ελεύθερη Σκέψις, 1991, σελ. 240) 

Πρόκειται για ένα ιστορικό βιβλίο, το οποίο εξιστορεί τα προσκηνιακά και τα παρασκηνιακά γεγονότα, που συνέβησαν πριν και κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου στον Ελλαδικό χώρο. Με σεβασμό στην αλήθεια και στην ιστορία, ο συγγραφέας κρατά αντικειμενική στάση απέναντι σε νικητές και ηττημένους, προσπαθώντας, όπως γράφει: “Νά βοηθήσω στήν ἐπανόρθωση ἀδικιῶν πού ἔγιναν σέ βάρος τῶν τότε ἀντιπάλων μας καί πού λίγο - πολύ παρέμειναν μετέωρες μέχρι σήμερα, χωρίς νά ἀποπειραθεῖ κάποιος νά τίς ἀπορρίψει ἤ νά τίς τεκμηριώσει, χωρίς νά θελήσει νά πεῖ τά πράγματα μέ τό ἀληθινό τους ὄνομα ἤ νά τά βάλει στή θέση τους.”. 

Ο στόχος του συγγραφέα επιτυγχάνεται και η ανάγνωση του συγκεκριμένου βιβλίου κρίνεται ως απαραίτητο εφόδιο για τους μελετητές της ιστορίας, καθώς βοηθά στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τους πραγματικούς εχθρούς και φίλους της Ελλάδας, σε μία ιδιαίτερα σημαντική περίοδο. 

του Β. Κ. 

Η Φάρμα των Ζώων (G. Orwell, Εκδόσεις Κάκτος, 1979, σελ. 144) 

Το προτελευταίο βιβλίο του Όργουελ, γραμμένο το 1945 – τέσσερα χρόνια πριν από το έτερο αριστούργημά του, “1984” -, θεωρείται βιβλίο σταθμός στην παγκόσμια λογοτεχνία και δεν πρέπει να λείπει από τη βιβλιοθήκη κανενός. Είναι μία προφητική αλληγορία, η οποία, δυστυχώς, παραμένει επίκαιρη όσο ποτέ. Μέσα από την επανάσταση των ζώων μίας φάρμας ενάντια στην καταπίεση από τους ανθρώπους, και την τροπή που αυτή παίρνει, ο Όργουελ στηλιτεύει τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, τη δίψα για εξουσία και τη μεταστροφή των χαρακτήρων εξαιτίας της. Ένα βιβλίο που προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις και που αποτέλεσε ευθεία και οξύτατη κριτική στη Ρωσική Επανάσταση και στο σταλινικό καθεστώς. Ένα ανάγνωσμα με βαθιά νοήματα, που κάθε φορά έχει και κάτι καινούριο να δώσει στον αναγνώστη. Εξάλλου, ακόμα και σήμερα, ισχύει το ότι “όλα τα ζώα είναι ίσα, αλλά μερικά ζώα είναι πιο ίσα από τα άλλα”... 

του Νίκου Καρατουλιώτη 

 Ο Αντιδιαφωτισμός (Ζ. Sternhell, Εκδόσεις Πόλις, 2009, σελ. 640) 

Η σημερινή κοινωνία είναι ουσιαστικά γέννημα της φιλοσοφικής έκφρασης του Διαφωτισμού, που αποτέλεσε ένα σημείο καμπής στην ανθρώπινη ιστορία. Οι περισσότερες από τις κυριαρχούσες ιδέες του σήμερα, βασίζονται πάνω στα κείμενα και τα θεωρήματα των διαφωτιστών, που αναλύθηκαν και επεκτάθηκαν στους επόμενους αιώνες σηματοδοτώντας την άνοδο του υλισμού ως βασικής παραμέτρου για την πολιτική σκέψη. Σε αντίθεση όμως με την πλήρη αποκοπή με τον τρόπο σκέψης του παρελθόντος, παράλληλα με τον Διαφωτισμό και τους εκφραστές του, εμφανίστηκε και ένα ρεύμα που ακολούθησε εντελώς διαφορετικό δρόμο,αποτελώντας τον πνευματικό πρόγονο των ιδεών του εθνικισμού και της παραδοσιοκρατίας. 

Μία από τις συχνότερες παρανοήσεις, όσον αφορά τις εθνοκεντρικές ιδέες, είναι πως αποτελούν προέκταση των αστικών και κεφαλαιοκρατικών επιδιώξεων. Ο αστισμός, όπως και η κεφαλαιοκρατική σκέψη, όμως, είναι τέκνα του Διαφωτισμού. Και ο Ζέεβ Στέρνχελ, ένας Εβραίος αριστερός καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, που θεωρείται παγκοσμίως αυθεντία στη μελέτη του Φασισμού, χρησιμοποιεί τον νιτσεϊκό όρο Αντι-διαφωτισμός για να περιγράψει - κριτικά, είναι η αλήθεια - όλο αυτό το σχετικά άγνωστο ρεύμα, που αποτελεί τη μοναδική φωνή αντίρρησης στην πορεία που πήρε ο κόσμος μας τους τελευταίους αιώνες. Γνωρίστε - έστω και από τη σκοπιά ενός αντιπάλου τους -, τον Ντε Μαιστρ, τον Χέρντερ, τον Μωρράς και πολλούς ακόμα διανοητές, που έθεσαν τα θεμέλια του σημερινού ιδεολογικού μας δρόμου. Ένα βιβλίο που αποτελεί πολύτιμη προσθήκη στη βιβλιοθήκη κάθε ιδεαλιστή. 

του Παναγιώτη Λουκά 

New Culture, New Right (M. O' Meara, Εκδόσεις Arktos, 2013, σελ. 288) 

Θα ξεκινήσω ξεκαθαρίζοντας ότι το βιβλίο είναι αγγλόφωνο. Αποτελεί όμως την πιο ολοκληρωμένη μελέτη που έχει πέσει στα χέρια μου, σχετικά με το κίνημα της “Νέας Δεξιάς”, όπως αυτό κυρίως εκφράστηκε από την Γαλλική σχολή της GRECE, των grecistes, όπως αναφέρονται στο βιβλίο. Στις πολύ ενδιαφέρουσες σελίδες του αναλύονται τόσο η αφετηρία της τάσης αυτής του σύγχρονου εθνικισμού, όσο και οι με την πάροδο του χρόνου εξελίξεις της, καθώς παρουσιάζονται οι αλλαγές στο πολιτικό περιβάλλον που έκαναν αναγκαίες αυτές τις εξελίξεις. Διαβάζοντας κανείς το βιβλίο, ανακαλύπτει πέραν από τις φιλοσοφικές επιρροές σπουδαίων ανδρών, και τον τρόπο με τον οποίο η “Νέα Δεξιά” μετεξελίχθηκε. Πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό ανάγνωσμα, ιδιαίτερα για την χώρα μας, που οι στα ελληνικά μεταφρασμένες εκδόσεις της σχολής αυτής, περιορίζονται στον πρώτο κύκλο της. Μέσα από την ανάλυση της πορείας αυτής, ανακαλύπτει κανείς το πώς οι “απαντήσεις” των Γάλλων στοχαστών και φιλοσόφων της Grece σε συγκεκριμένα ζητήματα, όταν προσλαμβανόντουσαν από άτομα περιορισμένης αντίληψης μετατρέπονταν σε ιδεολογίες. 

του Δημήτρη Παπαγεωργίου

Το όνομα μου είναι Κανένας – Ο Όρκος (V. M. Manfredi, Εκδόσεις Ψυχογιός, 2013, σελ. 448) 

Στο βιβλίο αυτό ο Ιταλός ιστορικός, συγγραφέας και αρχαιολόγος Valerio Massimo Manfredi περιγράφει τη ζωή του πολυμήχανου Οδυσσέα. Από τη γέννησή του, την ανατροφή και εκπαίδευσή του, τις γνωριμίες με τους άλλους βασιλιάδες της εποχής, τον γάμο του με την Πηνελόπη, μέχρι την πολιορκία και τη βραδιά της πτώσης της Τροίας. Μέσα από τα μάτια του βασιλιά της Ιθάκης ξετυλίγονται και άλλοι μύθοι, όπως της Αργοναυτικής εκστρατείας όπου συμμετείχε ο πατέρας του, αλλά και οι άθλοι του Ηρακλή, καθώς οι ζωές των δύο αντρών διασταυρώνονται κατά ένα παράξενο τρόπο. Το μεγαλύτερο τμήμα του ιστορικού αυτού μυθιστορήματος καλύπτει την δεκαετή πολιορκία της Τροίας με τις μάχες μεταξύ Αχαιών και Τρώων, τις μονομαχίες μεταξύ των ηρώων, τις έριδες και τις εντάσεις εντός των δύο στρατοπέδων. Παρ' όλο που ο αναγνώστης πιθανότατα γνωρίζει την υπόθεση της Ιλιάδας, ο συγγραφέας, με αριστοτεχνικό τρόπο, τον τοποθετεί μέσω του Οδυσσέα σε όλες τις σημαντικές στιγμές και τις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις μεταξύ των βασιλέων, δένοντας εξαίσια μυθολογικά και ιστορικά στοιχεία και κάνοντας την αφήγηση των γεγονότων εξαιρετικά συναρπαστική. 

του Κ. Παπαδόπουλου 

Ταυτότητα

Αρχείο

Δημοφιλείς Αναρτήσεις

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -