Σκέψεις για την αισιοδοξία και την απαισιοδοξία στην πολιτική – του Ζωρζ Σορέλ

Στην πολιτική, ο αισιόδοξος (οπτιμιστής) είναι ένας αναξιόπιστος ή ακόμα και επικίνδυνος άνθρωπος, επειδή δεν λαμβάνει υπόψη τις μεγάλες δυσκολίες που παρουσιάζουν τα σχέδιά του. Φαίνεται να κατέχει μια αυτοπεποίθηση που τον οδηγεί στο αβίαστο συμπέρασμα ότι προορίζεται, στο μυαλό του, να παράγει περισσότερη ευτυχία. 

Γι' αυτόν, οι μικρές μεταρρυθμίσεις, μέσω της συνταγματικής πολιτικής και ειδικά από το κυβερνητικό προσωπικό, φαίνονται επαρκείς για να καθοδηγήσουν το κοινωνικό κίνημα με τέτοιο τρόπο ώστε να καθησυχάσουν αυτό που τρομάζει τις ευαίσθητες ψυχές στον σύγχρονο κόσμο. Δεδομένου ότι οι φίλοι του βρίσκονται στην εξουσία, δηλώνει ότι πρέπει να τους αφήσουμε ελεύθερο το πεδίο, να μην βιαζόμαστε και να είμαστε ικανοποιημένοι με ό,τι προτείνει η καλή τους θέληση. Δεν είναι πάντα μόνο το συμφέρον που υπαγορεύει τα καθησυχαστικά λόγια του, όπως συχνά πιστεύεται. Το συμφέρον βοηθάται έντονα από την αγάπη για τον εαυτό του και τις ανούσιες φιλοσοφικές ψευδαισθήσεις. Ο αισιόδοξος περνά από τον επαναστατικό θυμό στον πιο γελοίο κοινωνικό πασιφισμό με αξιοσημείωτη ευκολία. 

Εάν έχει παθιασμένη ιδιοσυγκρασία και αν, δυστυχώς, βρεθεί οπλισμένος με δύναμη, επιτρέποντάς του να υλοποιήσει το ιδανικό που έχει σφυρηλατήσει, ο αισιόδοξος μπορεί να οδηγήσει τη χώρα του στις χειρότερες καταστροφές. Στην πραγματικότητα, συνειδητοποιεί σύντομα ότι οι κοινωνικοί μετασχηματισμοί δεν συμβαίνουν τόσο εύκολα όσο περίμενε. Προτιμά, όμως, να φέρει τα δεινά του στους συγχρόνους του, αντί να εξηγήσει την εξέλιξη των πραγμάτων μέσω της ιστορικής αναγκαιότητας. Προσπαθεί να εξαφανίσει “για το καλό όλων” τούς ανθρώπους οι οποίοι φαίνονται επικίνδυνοι για τον ίδιο. Κατά την περίοδο της Τρομοκρατίας, οι άνδρες που προκάλεσαν την μεγαλύτερη αιματοχυσία ήταν εκείνοι που είχαν τη μεγαλύτερη επιθυμία να κάνουν τους συμπατριώτες τους να συνειδητοποιήσουν τη χρυσή εποχή που ονειρεύονταν οι ίδιοι. Αυτοί οι οποίοι είχαν τη μεγαλύτερη συμπάθεια για την ανθρώπινη δυστυχία: Οι αισιόδοξοι, οι ιδεαλιστές, οι ευαίσθητοι άνθρωποι, που αποδείχθηκαν αδυσώπητοι επειδή είχαν τη μεγαλύτερη δίψα για την καθολική ευτυχία. 

Η απαισιοδοξία (πεσσιμισμός) είναι ένα τελείως διαφορετικό πράγμα από τις καρικατούρες που παρουσιάζονται συχνά: Είναι μια μεταφυσική των ηθών και όχι μια θεωρία του κόσμου. Είναι η έννοια μίας διαδρομής προς την απελευθέρωση, που συνδέεται στενά αφενός με την εμπειρική γνώση που έχουμε αποκτήσει από τα εμπόδια που αντιτίθενται στην ικανοποίηση της φαντασίας μας (ή, αν θέλετε, που συνδέονται με το αίσθημα του κοινωνικού ντετερμινισμού), αφετέρου με τη βαθιά πεποίθηση της φυσικής μας αδυναμίας. Δεν πρέπει ποτέ να διαχωρίζουμε τις τρεις πτυχές της απαισιοδοξίας, αν και η στενή σχέση τους δεν λαμβάνεται υπόψη στην πράξη: 

1) Η εντύπωση που έκαναν στους ιστορικούς της λογοτεχνίας τα έργα των μεγάλων αρχαίων ποιητών, σχετικά με τις δυστυχίες που απειλούν συνεχώς τον άνθρωπο, γέννησε τον πεσσιμισμό. Υπάρχουν ελάχιστα άτομα στα οποία η καλή τύχη ποτέ δεν παρουσιάστηκε τουλάχιστον μία φορά, αλλά είμαστε περιτριγυρισμένοι από επιβλαβείς δυνάμεις που είναι πάντα έτοιμες να βγουν από την ενέδρα, για να πέσουν επάνω μας και να μας συντρίψουν. Ως εκ τούτου, προκύπτουν πολύ αληθινά δεινά που προκαλούν τη συμπάθεια όλων σχεδόν των ανθρώπων, ακόμη και εκείνων που αντιμετωπίστηκαν ευνοϊκά από τύχη. Επιπλέον, η μελαγχολική λογοτεχνία ήταν επιτυχής σε όλη σχεδόν την ιστορία, αλλά κάποιος θα είχε μια πολύ ελλιπή ιδέα της απαισιοδοξίας λαμβάνοντας υπόψη αυτό το είδος της λογοτεχνικής παραγωγής. Γενικά, για να εκτιμήσουμε ένα δόγμα, δεν αρκεί να το μελετήσουμε με αφηρημένο τρόπο, ούτε ανάμεσα σε απομονωμένες προσωπικότητες. Πρέπει να διερευνήσουμε πώς εκδηλώνεται σε ιστορικές ομάδες. Έτσι, οδηγούμαστε στο να προσθέσουμε τα δύο προαναφερθέντα στοιχεία. 

2) Ο απαισιόδοξος βλέπει τις κοινωνικές συνθήκες να σχηματίζουν ένα σύστημα που συνδέεται με μια καθιερωμένη αλήθεια, επιβαλλόμενο από αναγκαιότητα, το οποίο θα εξαφανιστεί μόνο μέσα από μία καταστροφή που θα το απομακρύνει εξ ολοκλήρου. Έτσι, θα ήταν παράλογο, όταν αποδεχόμαστε αυτή τη θεωρία, να υποδεικνύουμε μερικούς κακούς που φέρουν την ευθύνη για όλα τα δεινά που υποφέρει η κοινωνία. Ο απαισιόδοξος δεν μοιράζεται την αιματηρή μωρία του αισιόδοξου. Δεν σχεδιάζει να δημιουργήσει ευτυχία για τις μελλοντικές γενιές κατακρεουργώντας τους εγωιστές τού σήμερα, ενοχλημένος από την απρόβλεπτη αντίσταση που αντιμετωπίζουν τα σχέδιά του. 

3) Ο τρόπος σύλληψης της διαδρομής προς την απελευθέρωση είναι το πιο βαθύ πράγμα στον πεσσιμισμό. Ο άνθρωπος δεν θα άντεχε τη δοκιμασία, είτε από τους νόμους της δυστυχίας ή της μοίρας, που σοκάρουν τόσο πολύ την αφελή υπερηφάνειά μας, αν δεν είχε την ελπίδα να ξεπεράσει αυτές τις τυραννίες με την προσπάθεια που θα επιχειρούσε με μια ομάδα συντρόφων. Οι Χριστιανοί δεν θα είχαν επικεντρωθεί τόσο πολύ στο προπατορικό αμάρτημα αν δεν αισθανόταν την ανάγκη να δικαιολογήσουν την απελευθέρωση (που πρέπει να προκύψει από το θάνατο του Ιησού), υποθέτοντας ότι αυτή η θυσία έγινε αναγκαία από ένα τρομερό έγκλημα που οφείλεται στην ανθρωπότητα. Αν οι Δυτικοί Χριστιανοί ανησυχούσαν πολύ περισσότερο για το προπατορικό αμάρτημα απ' ότι οι Ανατολικοί Χριστιανοί, αυτό δεν οφείλεται μόνο στην επιρροή του ρωμαϊκού νόμου, όπως υποστήριζε ο Τάιν, αλλά και στο γεγονός ότι οι Λατίνοι είχαν ένα πιο αυξημένο αίσθημα αυτοκρατορικής μεγαλοσύνης από τους Έλληνες, θεωρώντας τη θυσία του Υιού του Θεού ως πραγματοποίηση μιας εξαιρετικά θαυμαστής απελευθέρωσης, εξ ου και η αναγκαιότητα εμβάθυνσης στα μυστήρια της ανθρώπινης δυστυχίας και του πεπρωμένου. 

Μετάφραση/απόδοση, για το Ιδεάπολις, της Ε. Π. 
Σάββατο, 23 Σεπτεμβρίου 2017

Η αγέλη


Παρασκευή, 15 Σεπτεμβρίου 2017

Ακτιβισμός και επαναστατική γυμναστική

Η περίοδος που διανύουμε είναι, αναμφίβολα, κομβική. Είναι από αυτές που χαρακτηρίζονται ιστορικά ως προεπαναστατικές ή αξονικές, κατά τον Γιάσπερς (1). Η εφαρμογή της επικρατούσας – οικονομικά και κοινωνικά φιλελεύθερης - πολιτικής ατζέντας, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, οδηγεί μαθηματικά τη Δύση σε ένα νέο σημείο ισορροπίας, εξαιρετικά δυσμενέστερο σε όλα τα επίπεδα, σε σχέση με το προηγούμενο. Ως εκ τούτου, το πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης κρίνεται ιδιαιτέρως ευνοϊκό για τις λεγόμενες εθνικολαϊκές δυνάμεις, ως τους γνήσιους φορείς της αμφισβήτησης απέναντι στο Zeitgeist, όπως έχει αποδειχθεί άλλωστε από τις πρόσφατες εκλογικές επιτυχίες σε ΗΠΑ και Ευρώπη. 

Στα καθ' ημάς, το μέγεθος της κρίσης και η παρατεταμένη διάρκειά της, σε συνδυασμό με το γενικότερο κλίμα απογοήτευσης, δίνουν την εντύπωση ότι “οι καιροί είναι έτοιμοι για την αλλαγή, αλλά δεν είμαστε εμείς”. Πράγματι, το ξεγύμνωμα της κυβερνώσας Αριστεράς, που ακολούθησε την κατάρρευση του δικομματισμού, επαγωγικά θα έπρεπε να οδηγήσει σε ραγδαία άνοδο του κοινοβουλευτικού εθνικισμού. Κάτι τέτοιο, όμως, όχι μόνο δεν συμβαίνει αλλά, αντιθέτως, παρατηρείται μία ανησυχητική στασιμότητα. Στασιμότητα, η οποία είναι αποτέλεσμα αφενός μεν του ασφυκτικού περιορισμού, μετά από τις άδικες πολιτικές – ποινικές διώξεις, αφετέρου δε της αυτοπεριθωριοποίησης, καθώς και της οργανωτικής και στελεχιακής ανεπάρκειας της Χρυσής Αυγής. Ως άμεση συνέπεια, παρατηρούμε σταδιακά να οργανώνεται υποτυπωδώς ένα ετερόκλητο πλήθος εθνοκεντρικά σκεπτόμενων ατόμων, έξω από τα κομματικά στεγανά, και να προσπαθεί σπασμωδικά να δραστηριοποιηθεί πολιτικά με το συναισθηματικό πρόταγμα “κάτι πρέπει να κάνουμε”

Προφανώς, το να επιθυμεί κανείς να δράσει υπέρ της επιβίωσης της Πατρίδας και της διατήρησης των διαχρονικών αξιών του ευρωπαϊκού πολιτισμού είναι θεμιτό και αξιότιμο. Για την ακρίβεια, αποτελεί υποχρέωση κάθε υγιώς σκεπτόμενου πολίτη. Αυτή η βούληση για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος (πολιτικού, οικονομικού, φυσικού κ.ο.κ.) μέσω της δράσης, καθώς και η πίστη ότι κάτι τέτοιο είναι εφικτό, χαρακτηρίζεται ως ακτιβισμός. Με άλλα λόγια, ακτιβισμός είναι η “φιλοσοφική θεωρία η οποία πρεσβεύει ότι η ουσία του ανθρώπου, η ανθρώπινη υπόσταση, εκδηλώνεται όχι με την θεωρητική σύλληψη του κόσμου, αλλά με την πρακτική ενέργεια, η οποία μεταβάλλει το περιβάλλον. Ηθικώς, ο ακτιβισμός δέχεται ότι ο άνθρωπος δεν πρέπει να παραμένει εις το θεωρητικό επίπεδο αλλά, αντιθέτως, καταξιώνεται με τη δράση και μόνο” (2). Μια και αναφερόμαστε συγκεκριμένα στον εθνικιστικό ακτιβισμό, δεν γίνεται να μην επισημάνουμε το αρχέτυπο του φιλοσόφου – πολεμιστή, που έρχεται για να επικυρώσει τη σημασία της δράσεως διαχρονικά. Η δράση αλληλοσυμπληρώνεται με το Πνεύμα και μαζί νοηματοδοτούν και ολοκληρώνουν τον ανθρώπινο βίο. 

Σε πολιτικό επίπεδο, οι ακτιβιστικές ενέργειες, οι οποίες αποσκοπούν στην προπαγάνδιση των ιδεών και στη ζύμωση, είναι φυσιολογικό να αναθεωρούνται και να εξελίσσονται, ακριβώς όπως οι ίδιες οι ιδέες, η κοινωνία, η τεχνολογία, οι ανάγκες και οι άνθρωποι. Σ' αυτό το σημείο οφείλουμε να διασαφηνίσουμε ότι αναφερόμαστε αποκλειστικά σε ενέργειες που έχουν να κάνουν με το πεδίο της πολιτικής αλλαγής, αλλά και του τρόπου σκέψης και της κοσμοθέασης γενικότερα – εξάλλου, αυτά είναι αλληλένδετα. Ενέργειες οι οποίες έχουν να κάνουν με συνωμοσία και με ένοπλη κατάληψη της εξουσίας – ή, ακόμα χειρότερα, με σπασμωδικά βίαια ξεσπάσματα εναντίον πάσης φύσεως αντιπάλων – δεν αφορούν την παρούσα εργασία, είτε επειδή αποτελούν αντικείμενα μελέτης διαφορετικού τύπου, είτε επειδή, απλώς, έχουν αποδειχθεί εμπειρικά ως αδιέξοδες και χωρίς περιθώριο επιτυχίας. Σε ό,τι αφορά στον δυτικό κόσμο – τουλάχιστον από τη δεκαετία του '80 και έπειτα - δεν υπάρχει παράδειγμα επιτυχημένης ανατροπής της προδιαγεγραμμένης φιλελεύθερης πολιτικής ατζέντας από καμία ένοπλη κίνηση, πόσο μάλλον από ανοργάνωτες ομάδες νεολαίων με χουλιγκανίστικες πρακτικές, ακόμα και τότε που η φύση και η σύσταση των δυτικών κοινωνιών ήταν διαφορετική. 

Σήμερα, ο εθνικιστικός ακτιβισμός έχει πρόσφορο πεδίο δράσης σε όλες τις πτυχές της ανθρώπινης δραστηριότητας, ακριβώς επειδή ο εκφυλισμός και η απόγνωση διαχέονται παντού, την ίδια ώρα που το χρηματοπιστωτικό σύστημα αγωνιά για την εξασφάλιση της ευημερίας των αριθμών. Επιπροσθέτως, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, ολοένα και περισσότερα μέσα βρίσκονται στη διάθεση των εθνικιστών ώστε να αναβαθμίσουν τις δραστηριότητές τους ή να ξεπεράσουν προβλήματα που στο παρελθόν θεωρούνταν απροσπέλαστα. Ανάλογα με τους στόχους και τη μεθοδολογία των ακτιβιστών, οι επιλογές είναι αναρίθμητες: Ακτιβισμός θεωρείται η συγγραφή κειμένων, ο σχολιασμός και η προώθησή τους, η δημιουργία βίντεο και εικονιδίων, η παραγωγή έντυπου υλικού, το μοίρασμά του και η αφισοκόλληση, οι πορείες στον δρόμο, οι ομιλίες και οι συζητήσεις, η παραγωγή ανεξάρτητης μουσικής, οι αυτοδιαχειριζόμενες συναυλίες, το ανέβασμα θεατρικών έργων, η λειτουργία κινηματικών χώρων, οι ενημερωτικές παρεμβάσεις σε χώρους εργασίας και εκπαίδευσης, η συλλογή χρημάτων ή ειδών για ενίσχυση ατόμων και ομάδων, η αναδάσωση, οι εκδόσεις βιβλίων και περιοδικών, η λειτουργία δανειστικών βιβλιοθηκών, οι ομάδες ανάγνωσης και μελέτης, οι ομάδες εργασίας, η αποκατάσταση χώρων και μνημείων, ο καθαρισμός δασών και παραλιών, η περιφρούρηση εκδηλώσεων και αναρίθμητες ακόμα ενέργειες. 

Έχοντας υπόψη τα παραπάνω, το παράδειγμα του σύγχρονου ελληνικού εθνικιστικού ακτιβισμού κρίνεται ιδιαιτέρως προβληματικό. Με εξαίρεση μία, σημαντική αλλά αμφιβόλου ποιότητας, έξαρση συμμετοχής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η αίσθηση της απουσίας είναι έκδηλη. Απουσία ουσιαστικής παρέμβασης στις οικονομικοπολιτικές εξελίξεις, στους χώρους εργασίας, στην εκπαίδευση, στα κοινωνικά δρώμενα γενικότερα. Αυτή η απουσία είναι το αποτέλεσμα ενός συνδυασμού εξωγενών παραγόντων και λανθασμένων επιλογών ετών. Η προσπάθεια αποανθρωπισμού (3) των εθνικιστών, οι αντισυνταγματικές διώξεις ηγεσίας και υποστηρικτών της Χρυσής Αυγής και όχι μόνο, ο αποκλεισμός των ιδεών μας από το μηντιακό σύστημα, είναι πρακτικές που προσιδιάζουν σε τριτοκοσμικές δικτατορίες. Από την άλλη πλευρά, όμως, αποτελούν μία φυσιολογική αντίδραση για το φαύλο καθεστώς της Μεταπολίτευσης, στην αγωνιώδη προσπάθειά του να αποφύγει την κατάρρευση, οπότε θα μπορούσε κάποιος βάσιμα να ισχυριστεί ότι οι εθνικιστές θα έπρεπε να προετοιμαστούν και να θωρακιστούν απέναντι σ' αυτό το ενδεχόμενο. 

Σ' αυτές τις εξελίξεις των τελευταίων ετών, οφείλουμε να προσθέσουμε το γεγονός ότι, στην πατρίδα μας, δεν υπάρχει ιδιαίτερη εθνικιστική κινηματική παράδοση, όπως υπάρχει σε άλλες χώρες. Τα εθνικά καθεστώτα της 4ης Αυγούστου (4) και της 21ης Απριλίου υπήρξαν περισσότερο Δεξιές κυβερνήσεις εκτάκτων αναγκών παρά οτιδήποτε άλλο. Ως εκ τούτου, η κληρονομιά τους είναι αμφιλεγόμενη. Η αόριστη έννοια της εθνικοφροσύνης που καλλιέργησαν, έφτασε, για πολλά χρόνια, να ταυτίζεται με τη νομιμοφροσύνη απέναντι σε κράτος και θεσμούς, όσο διεφθαρμένοι και αντεθνικοί κι αν υπήρξαν. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που αντί για ένα συγκροτημένο, ενιαίο και οργανωμένο εθνικιστικό κίνημα αναφερόμαστε σε έναν αφηρημένο “χώρο”, ο οποίος μπορεί να χωρέσει κάθε καρυδιάς καρύδι (5)

Στον “χώρο” δεν υπάρχει κινηματική λογική, ούτε καν ιδεολογική σύγκλιση πολλές φορές. Δεν υπάρχει αλληλεγγύη, ούτε καν πνεύμα συνεργασίας και καλής θέλησης. Δεν υπάρχει οργάνωση, ούτε συνέπεια και σε ορισμένες περιπτώσεις ούτε καν κοινή λογική. Δεν υπάρχει συνέχεια, άρα δεν υπάρχουν δομές. Τέλος, κυρίως, δεν υπάρχουν δάσκαλοι, ούτε μέντορες. Υπάρχουν, όμως, αρκετοί ματαιόδοξοι, που θεωρούν ότι ήρθε η σειρά τους στην επετηρίδα για να ηγηθούν του τίποτα. Υπάρχουν αρκετοί μαγαζάτορες και τσοπάνηδες, που ακολουθούνται από ζητωκραυγάζοντες κλακαδόρους. Υπάρχουν ρουφιάνοι, περιθωριακοί, τεμπέληδες, ημιμαθείς, αποτυχημένοι και, γενικότερα, αρκετοί που βρίσκονται στο σωστό μέρος για τους λάθος λόγους. Και αυτό το συνονθύλευμα αρέσκεται στο να κυνηγάει την ουρά του και να διεξάγει παράλληλους μονολόγους, νομίζοντας ότι έτσι διεξάγει κάποιου είδους πολιτικό αγώνα. 

Υπάρχουν βέβαια κι αυτοί – στη νεολαία είναι πάντα η ελπίδα – που βρίσκονται στο σωστό μέρος για τους σωστούς λόγους. Οι αγνοί, ανυστερόβουλοι και ανιδιοτελείς. Οι ρομαντικοί επαναστάτες, οι ηρωικοί πεσσιμιστές. Αυτοί που επιμένουν να φωνάζουν με αγωνία “κάτι πρέπει να κάνουμε”

Στα θολά νερά του “χώρου”, ακριβώς λόγω της δομικής ανεπάρκειάς του, κάθε ακτιβιστική ενέργεια είναι καταδικασμένη να ισορροπεί μεταξύ μίας Καδμείας νίκης και ενός πλήρους φιάσκο. Αυτό συμβαίνει διότι ακόμη κι αν έλθει, τυχαία, μία επιτυχία δεν υπάρχει διαμορφωμένο υποκείμενο ικανό για να την αξιοποιήσει πλήρως. Στην περίπτωση της αποτυχίας δε, ο Ασκός του Αιόλου είναι έτοιμος να ανοίξει ορθάνοιχτα, όπως έχει συμβεί κατά καιρούς, και να παρασύρει τους αφελείς και τους απερίσκεπτους. 

Οι ακτιβιστικές επιλογές, λοιπόν, στο “κάτι πρέπει να κάνουμε”, με βάση τις επικρατούσες συνθήκες, περιλαμβάνουν, πολύ συχνά για να θεωρηθεί σύμπτωση, απουσία στοχοθεσίας, αμφιβόλου ποιότητας περιεχόμενο, έλλειψη πρωτοτυπίας, άθλια αισθητική, οργανωτική αποτυχία, επιχειρησιακή ανεπάρκεια και ανελέητο καπέλωμα. Περιλαμβάνουν πορείες και εκδηλώσεις που ανακοινώνονται και δεν πραγματοποιούνται ποτέ, χωρίς καμία αυτοκριτική εκ των υστέρων. Συγκεντρώσεις στις οποίες οι διοργανωτές έρχονται τελευταίοι, χωρίς καμία πρόβλεψη και προεργασία, εκθέτοντας τους συμμετέχοντες σε αχρείαστο κίνδυνο. Μνημόσυνα στα οποία συμμετέχουν συνολικά δέκα άτομα, τα οποία εκφωνούν δεκάρικους εκπροσωπώντας δεκαπέντε συλλόγους. Συζητήσεις στις οποίες μπορεί ο καθένας να πάρει το μικρόφωνο για να αναλύσει επί μακρόν την προσωπική του θεωρία συνωμοσίας. Κείμενα, αναρτήσεις και εκπομπές όπου διάφοροι τυχαίοι αναλύουν με φανατισμό και ύφος χιλίων καρδιναλίων αντικείμενα για τα οποία δεν έχουν ιδέα. Βίντεο και εικονίδια με αισθητική τουρκόγυφτου. Και το χειρότερο: Ορισμένες περιπτώσεις από τις παραπάνω καταλήγουν σε σοβαρούς τραυματισμούς που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ή σε βαριές ποινές, που, στην καλύτερη περίπτωση, εξαγοράζονται αποστραγγίζοντας οικονομικά τον ακτιβιστή και τους συντρόφους του. 

Η απάντηση, λοιπόν, στο “κάτι πρέπει να κάνουμε” είναι “πρώτα απ' όλα, μην κάνεις κακό”. Μην είσαι επιζήμιος για τον εαυτό σου, για τους συντρόφους σου και για την Ιδέα. Ο δρόμος προς την Κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Καλύτερα να μην κάνεις τίποτα εάν είναι να ρισκάρεις την ασφάλεια τη δική σου και των γύρω σου ή την αξιοπιστία αυτών που πρεσβεύεις, μόνο και μόνο για να εκτονώσεις την αγωνιστική σου διάθεση. Ο ακτιβισμός είναι μέσο, δεν είναι αυτοσκοπός. Η λογική του “καλύτερα να γίνει κάτι, από το να μην γίνει τίποτα” είναι ο ορισμός της επαναστατικής γυμναστικής, της δράσης για τη δράση. Πολλές φορές το “κάτι” αποδεικνύεται χειρότερο από το “τίποτα”. Ακόμη, όμως, κι αν δεν αποδειχθεί έτσι, η καλύτερη κατάληξη της επαναστατικής γυμναστικής είναι ένας φαύλος κύκλος 

Σε έναν υποθετικό διάλογο, η ερώτηση που ακολουθεί αβίαστα είναι “και τότε τί κάνουμε”; Η απάντηση είναι, επίσης, απλή: “Προετοιμασία και οργάνωση”. Εάν κάποιος θελήσει να ασχοληθεί με την πυγμαχία, δεν πρόκειται κανείς σοβαρός δάσκαλος να τον βάλει να αγωνιστεί προτού φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο, όσο κι αν ο αθλητής ζητά κάτι τέτοιο. Αντιθέτως, θα πρέπει να αποκτήσει πρώτα την απαραίτητη φυσική κατάσταση και τη σωστή τεχνική, ώστε να είναι σε θέση να πάρει μέρος σε αγώνες. Γιατί να μην ισχύει το ίδιο παράδειγμα και στον ακτιβισμό; Πώς μπορεί να πιστεύει κανείς ότι χωρίς γνώση, χωρίς οργάνωση, χωρίς προετοιμασία, χωρίς προεργασία, χωρίς τα κατάλληλα εφόδια, γενικότερα, μπορεί να παρελάσει στους δρόμους της Πατρίδας και να την ελευθερώσει; Δεν πρόκειται κανείς να του δώσει το κλειδί της πόλης κι όπως έχει αποδειχθεί από κινήματα που κάνουν σοβαρή δουλειά και είναι έτη φωτός μπροστά σε οργανωτικό επίπεδο (6), οι antifa δεν αποτελούν παρά μόνο την πρώτη πίστα σε ένα πολύ πιο περίπλοκο παιχνίδι. 

Μία πολύ σημαντική παράμετρος στο θέμα μας είναι ότι η δράση για να έχει ουσία, αξία και αποτέλεσμα πρέπει να είναι βιωματική. Πρέπει να είναι πηγαία, συνειδητή και άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοσμοθέαση και τον τρόπο ζωής. Σε αντίθετη περίπτωση, είναι πολύ εύκολο να την αντιληφθεί κανείς ως αποσπασματική ενέργεια με μοναδικό στόχο το φαίνεσθαι. Είναι διαφορετικό το να απευθυνθεί ένα συνδικαλιστικό σωματείο σε συναδέλφους για ζητήματα που τους αφορούν άμεσα, από το να μοιραστεί ένα σχετικό φυλλάδιο σε τυχαίους περαστικούς στο δρόμο. Είναι ανώφελο το να μαζευτούν ορισμένα άτομα για να φυτέψουν μερικά δένδρα και να βγουν τη σχετική φωτογραφία, όταν δεν έχουν καμία άλλη επαφή με τη Φύση. Είναι γελοίο το να υποστηρίζει κανείς υπερεπαναστατικές απόψεις σε αγνώστους στο διαδίκτυο, όταν για το κοντινό του περιβάλλον είναι αδρανής ή γραφικός. 

Εάν η συνειδητή απόφαση ενός νέου να δραστηριοποιηθεί κοινωνικά και εθνικά, απέναντι στην παρακμή, μοιάζει με την Επιλογή του Ηρακλή στον Μύθο, τότε ο πρώτος άθλος, στην περίπτωσή του, θα πρέπει να είναι ο καθαρισμός της κόπρου του Αυγεία: Η πλήρης διαφοροποίηση, σε πνευματικό και φυσικό επίπεδο, από τις επιζήμιες πρακτικές και νοοτροπίες του “χώρου”. Ειδεμή, αντί για τον εξαγνισμό του Ηρακλή, είναι καταδικασμένος να ζει αέναα το Μαρτύριο του Σισύφου, ξοδεύοντας τον εαυτό του σε έναν φαύλο κύκλο επαναστατικής γυμναστικής, χωρίς ουσία και σκοπό, συναγελαζόμενος με αμφιβόλου ποιότητας και επιδιώξεων άτομα. 

Παραπομπές: 
2) Δ. Ε. Ευαγγελίδη, Πολιτική Ορολογία, Νέα Θέσις, Αθήνα, 1996, λήμμα “Ακτιβισμός” 
5) Για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, οφείλουμε να παραδεχτούμε τη συνέπεια του κόμματος της Χρυσής Αυγής στην προσπάθειά του – πιο οργανωμένη και συντεταγμένη από τα μέσα της δεκαετίας του '90 και μετά - να διαμορφώσει το δικό του δόγμα του “Λαϊκού Εθνικισμού” και να διαφοροποιηθεί από τον “χώρο”. Όμως, οι συνεχείς ιδεολογικές παλινωδίες και η, φυσιολογική λόγω των συνθηκών, οργανωτική αποτυχία να διαχειριστεί τη μάζα των νέων ψηφοφόρων δεν έχουν επιτρέψει ούτε την αποκρυστάλλωση του δόγματος, ούτε την επιβολή του ως κυρίαρχο δόγμα του νέου ελληνικού εθνικισμού. 

του Χρήστου Καρανικόπουλου
Τρίτη, 12 Σεπτεμβρίου 2017

Κάστρα Ιδεών 2017 - Φωτογραφική Παρουσίαση


Πέμπτη χρονιά Κάστρα Ιδεών. Λίμνη Κερκίνη, οχυρά γραμμής Μεταξά. Εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, ιστορία, συντροφικότητα. Λίγα λόγια, πολλή δουλειά. Ο πήχης ανεβαίνει πιο ψηλά. Όσοι ζωντανοί, προσέλθετε.

Μνήμη συμμοριτοπολέμου

Πρόκειται για το γεγονός που έχει σημαδέψει τη σύγχρονη πορεία του Ελληνικού Έθνους και Κράτους περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο, κατά το δεύτερο μισό του εικοστού αιώνα. Ο “εμφύλιος” ή “συμμοριτοπόλεμος” - σύμφωνα με εκθέσεις και αποφάσεις της Βαλκανικής επιτροπής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (23.5.1947 και 21.5.1948) - ήταν η ένοπλη ανταρσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, με σκοπό την κατάκτηση της εξουσίας και την εφαρμογή ενός καθεστώτος Λαϊκής Δημοκρατίας, κατά τα πρότυπα των όμορων “σοσιαλιστικών” χωρών. 

Είναι μία περίοδος που αποτελεί ταμπού, ακόμα και σήμερα, σχεδόν εβδομήντα χρόνια μετά, τόσο για την ιστοριογραφία, όσο και για την καθημερινότητα της πολιτικής ενασχόλησης και συζήτησης. Μία περίοδος που άφησε πίσω της μια σκιά και διαμόρφωσε την πορεία της μεταπολεμικής Ελλάδος μέχρι και σήμερα. 

Οι ζυμώσεις για την επικράτηση του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ 

Η κομμουνιστική ανταρσία δεν ξεκίνησε με την επίθεση στον Σταθμό Χωροφυλακής του Λιτοχώρου, ούτε έληξε με την εκκαθάριση σε Γράμμο και Βίτσι. Εκτείνεται πολύ πιο διευρυμένα στον χρόνο. Με δεδομένη την επαναστατική επιλογή του Κομμουνιστικού Κόμματος - απότοκο της κατάκτησης της εξουσίας στην Ρωσία μέσω της Οκτωβριανής Επανάστασης, αλλά και με σαφείς τις επιρροές της θεωρίας περί εξαπλώσεως της επανάστασης - ήδη πριν από τον πόλεμο, οι κομμουνιστές αντιμετωπίστηκαν από το σύστημα, είτε το μεσοπολεμικό δημοκρατικό, είτε της Εθνικής Κυβερνήσεως του Ιωάννη Μεταξά, ως εν δυνάμει εχθροί. Χαρακτηριστικό σημείο αναφοράς είναι το περίφημο Ιδιώνυμο, που εισήγαγε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, πολιτικός εκφραστής του κέντρου. 

Την, αρχικά, επιτηδευμένα ουδέτερη στάση του ΚΚΕ, κατά την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου (ένεκα του συμφώνου Ρίμπεντροπ – Μολότωφ, που οδήγησε τους Γάλλους κομμουνιστές σε ηττοπαθή προσέγγιση με το περίφημο “Πουρκουά”), μετά την έναρξη της επιχείρησης “Μπαρμπαρόσα” και την εισβολή του Άξονα στην Ρωσία, ακολούθησε μια έξαρση αντίστασης προς τον έως τότε σύμμαχο. Ο φασισμός, ο ναζισμός και ό,τι συμπεριλαμβανόταν σε αυτές τις κατηγορίες, που για τους κομμουνιστές αποτελούσαν την τελευταία γραμμή άμυνας του ετοιμόρροπου καπιταλιστικού συστήματος, έγιναν ο μεγάλος εχθρός, που έπρεπε να καταπολεμηθεί με κάθε τρόπο. 

Στην πραγματικότητα, η έννοια της αντίστασης προς τις κατοχικές δυνάμεις ήταν δευτερεύουσας σημασίας, καθώς για την κεφαλή αλλά και το συλλογιστικό του ΚΚΕ, πρώτευε η άμυνα της μεγάλης Σοβιετικής Πατρίδας. Η χρήση όμως ως προμετωπίδας του “διενεργούμε αντιπερισπασμούς ώστε οι Γερμανοί να αποσύρουν δυνάμεις από το Ανατολικό Μέτωπο και να τις μεταφέρουν εδώ, κάνοντας έτσι πιο εύκολο το έργο του Κόκκινου Στρατού” δεν θα είχε και μεγάλη επιτυχία στην κινητοποίηση εθελοντών - όπως άλλωστε απέτυχαν και όλα τα μαρξιστογενή προπαγανδιστικά συνθήματα κατά την πρώτη περίοδο της εισβολής. Ως αποτέλεσμα, η προπαγάνδα - τόσο στην Σοβιετική Ένωση, όσο και εκπορευόμενη από τα κατά τόπους κομμουνιστικά κόμματα στις υπό Αξονική κατοχή χώρες - άρχισε ν’ αναζητά πατήματα στο εθνικό παρελθόν. Στην Ελλάδα των τριών δυνάμεων κατοχής, η πορεία προς το αντάρτικο αντιμετωπίστηκε με όρους νέας “κλεφτουριάς”, η “ταξική φύση” του αντιπάλου υποβαθμίστηκε και μέσα στο ΕΑΜ συνενώθηκαν ετερόκλητες δυνάμεις, ξεπλένοντας στη δίνη του “Αγώνα για την απελευθέρωση της Πατρίδας” όσες κινήσεις είχε κάνει το ΚΚΕ προπολεμικά και το είχαν οδηγήσει στην περιθωριοποίηση από όλες τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις. 

Σε μία χώρα με ημιδιαλυμένες δομές, με την απουσία των κατεστημένων πολιτικών - που είχαν μετακομίσει μαζικά στην Αίγυπτο, δημιουργώντας μια κυβέρνηση εν εξορία - και με την ανάδειξη πολλών δυνάμεων που επεδίωκαν να αντισταθούν εμπράκτως στην επέλαση του Άξονος, για διάφορους λόγους, το ΚΚΕ ορθά διέβλεψε μια χρυσή ευκαιρία ώστε να επιβεβαιώσει την επαναστατική διεκδίκηση της εξουσίας ως βασικό του προγραμματικό στόχο. Υπό τον μανδύα του ΕΑΜ, μιας συνεργασίας με στελέχη του προπολεμικού κέντρου και της αριστεράς, διεκδίκησε την μαζικότητα και την πρωτοκαθεδρία στον αγώνα για την έξωση των κατοχικών δυνάμεων, με κάθε διαθέσιμο μέσο. Αρχικά κολακεύοντας και κατόπιν απειλώντας ανοιχτά την Κυβέρνηση του Καΐρου (η οποία τελούσε υπό τον έλεγχο του Βασιλέως), προσφέροντας ανταλλάγματα αλλά και επιτιθέμενο βίαια σε άλλες αντάρτικες ομάδες, διεκδίκησε την κυριαρχία στον χώρο της αντίστασης, η οποία θα εξαργυρώνονταν μετά την λήξη του πολέμου σε μερίδιο ή, ιδανικά, ακόμα και σε μονοπώλιο της εξουσίας. Άλλωστε, εφόσον κατόρθωναν να κυριαρχήσουν σε πόλεις και ύπαιθρο, η αποχώρηση των κατοχικών δυνάμεων θα άφηνε ένα κενό, το οποίο θα κάλυπταν μην επιτρέποντας στους υπόλοιπους διεκδικητές να συμμετάσχουν. 

Λίγοι γνωρίζουν πως ο κατοπινός διοικητής του ΔΣΕ, Στέφανος Σαράφης, συνελήφθη από αντάρτες του ΕΑΜ ενώ κατευθυνόταν προς τα ορεινά, με σκοπό την ανάπτυξη αντάρτικης ομάδος και συμμετείχε τελικώς στον ΕΛΑΣ με έναν συνδυασμό πειθούς και απειλών. Η σελίδα ιστορίας του 5/42 και του Συνταγματάρχη Ψαρρού είναι μία ακόμα μαύρη στιγμή, που ακόμα και οι φανατικοί κομμουνιστές δυσκολεύονται να υπερασπιστούν. 

Σ’ αυτό το σπιράλ κινήσεων, επιθέσεων και αντεπιθέσεων, με πολλούς παίκτες και αντικρουόμενα συμφέροντα, στήθηκε ένα γαϊτανάκι που τέλειωσε το 1949, στην κορυφή του Γράμμου, τουλάχιστον σε στρατιωτικό επίπεδο. Εξωτερικά οι Σοβιετικοί, οι Γερμανοί και οι Αγγλο-Αμερικάνοι και στο εσωτερικό το Κέντρο, η Αριστερά, η Δεξιά, ο Βασιλιάς και το ΚΚΕ, όλοι κινούνταν με άξονα τα συμφέροντά τους, σε έναν μακάβριο χορό, που στοίχισε στη χώρα πολύ περισσότερο από τη συμμετοχή στον Β’ ΠΠ. 

Τρομοκρατία και Αντίδραση 

Η επικράτηση του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ στο μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής Ελλάδος, είτε απορροφώντας είτε εξοντώνοντας τις άλλες οργανώσεις, οδήγησε στη δημιουργία ένοπλων αντικομμουνιστικών ομάδων, οι οποίες, με διαφαινόμενη την αποχώρηση των Γερμανών, φάνταζαν ως το μοναδικό αντίβαρο. Η αποδιοργάνωση των Βασιλικού Στρατού και Βασιλικού Ναυτικού στη Μέση Ανατολή, χάρη στη δράση κομμουνιστών εγκαθέτων, στερούσε από την εν εξορία κυβέρνηση την ένοπλη δύναμη που θα μπορούσε να εγγυηθεί την επιστροφή της χώρας στο παλιό προπολεμικό καθεστώς. Το ΚΚΕ, κινητήριος δύναμη πίσω από το ΕΑΜ, θεώρησε πως η αποχώρηση των Γερμανών τού έδινε τη δυνατότητα να διεκδικήσει επιτέλους τον πραγματικό στόχο της ύπαρξής του: Την εξουσία στο Ελληνικό Κράτος. Ως αποτέλεσμα, η πρωτεύουσα της χώρας, η Αθήνα, βίωσε την τρομοκρατία των Δεκεμβριανών. 

Είναι αλήθεια πως οι αδελφοκτόνες συγκρούσεις κρύβουν αγριάδα μεγαλύτερη από εκείνη των εξωτερικών πολέμων. Οι εβδομάδες πριν τη Συμφωνία της Βάρκιζας, για τον αφοπλισμό των αντάρτικων δυνάμεων, ήταν η ευκαιρία να κλείσουν πολλοί παλιοί λογαριασμοί. Και επειδή η ένοπλη κατάληψη της εξουσίας έχει δυο χέρια, τις παροχές και τον φόβο, ήταν η συνέχεια της περιόδου του φόβου. Δίκαιοι και άδικοι, ταξικοί εχθροί, στυλοβάτες του παλιού καθεστώτος ή όσοι είχαν την ταμπέλα του “συνεργάτη του καταχτητή”, σύρθηκαν σε αυτοσχέδια σφαγεία, σε μια έξαρση επαναστατικής βίας, που θα ξεπλήρωνε την ταξική βία και θα έθετε τα θεμέλια για την άνευ βίας κομμουνιστική κοινωνία. 

Αλλά οι ιθύνοντες του ΕΑΜ είχαν παραβλέψει και υποτιμήσει την θέληση γι’ αντίσταση εκ μέρους όλων των υπολοίπων πλευρών, όπως και την αδιαφορία της “μαμάς -Σοβιετίας” για τα τεκταινόμενα εν Αθήναις. Ο Κόκκινος Στρατός σταμάτησε στα Βουλγαρικά σύνορα. Η Χωροφυλακή, συνεπικουρούμενη από την Ορεινή Ταξιαρχία, αλλά και όσες δυνάμεις μπορούσαν να διαθέσουν οι Άγγλοι, μαζί με μέλη των Ταγμάτων Ασφαλείας και πολλών άλλων αντικομμουνιστικών ομάδων (όπως η περιβόητη Χ του Γεωργίου Γρίβα, που αποτελούσε όργανο εν πολλοίς της εξόριστης κυβέρνησης του Καΐρου), έδωσαν έναν αγώνα δίχως αύριο, όχι απλά για το μέλλον του Ελληνικού Κράτους, αλλά για την ίδια τους την ύπαρξη - μιας και, για τους ΕΛΑΣίτες, όποιος δεν συντάσσονταν μαζί τους αντιμετωπίζονταν ως προδότης και έβρισκε φρικτό θάνατο, πολλές φορές ακολουθούμενος από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειάς του. 

Η ιστορική συζήτηση περί των Δεκεμβριανών είναι μεγάλη και οι παράμετροι πολλές και ενδιαφέρουσες. Παρά τις όποιες πιθανές αντιρρήσεις, όμως, είναι εμφανέστατο πως επρόκειτο για μια προσπάθεια κατάληψης της εξουσίας εκ μέρους του ΕΑΜ και του κρυπτόμενου ΚΚΕ. Η Συμφωνία της Βάρκιζας, που είχε ως αντικείμενο τον αφοπλισμό των ανταρτικών ομάδων και την συγκρότηση τακτικού στρατού - σε αντίθεση με την μετατροπή των Συνταγμάτων του ΕΛΑΣ σε οργανικό τμήμα των Ενόπλων Δυνάμεων - αποτέλεσε στην πραγματικότητα μια ευκαιρία για εξομάλυνση της πολιτικής ζωής. Οι λογαριασμοί, όμως, δεν είχαν κλείσει από καμία πλευρά και το επόμενο χρονικό διάστημα κύλησε σε ρυθμούς προετοιμασίας, μέχρι τη στιγμή που τα προσχήματα εξαφανίστηκαν. 

Στο επιχειρησιακό επίπεδο 

Στην Σοβιετική Ένωση, ο Στάλιν επέλεξε στρατηγικά να επενδύσει στην Ανατολική Ευρώπη, ήδη υπό Σοβιετική κατοχή, θυσιάζοντας τα πιόνια του στην Ελλάδα, γνωρίζοντας καλά ότι η Μεγάλη Βρετανία δεν θα επέτρεπε ποτέ την αλλαγή γεωστρατηγικού προσανατολισμού του επί αιώνα προτεκτοράτου της. Διατηρώντας επαμφοτερίζουσα στάση, επέτρεψε στο ΚΚΕ να κινηθεί ένοπλα για την κατάκτηση της εξουσίας, ενισχύοντάς το, όμως, μέσω των λοιπών Λαϊκών Δημοκρατιών και όχι απευθείας από την ΕΣΣΔ, χωρίς, μάλιστα, να προβεί ποτέ στην πολυπόθητη αναγνώριση της “Ελεύθερης Δημοκρατικής Ελλάδος”. Συχνή μομφή των φιλο-ΔΣΕ ιστορικών, αποτελεί η αρωγή αρχικά της Αγγλίας και κατόπιν των ΗΠΑ προς το κυβερνητικό στρατόπεδο, παραβλέποντας την καθοριστική βοήθεια των όμορων Λαϊκών Δημοκρατιών προς τις κομμουνιστικές δυνάμεις. Η παροχή τόσο οπλισμού όσο και βάθους υποχώρησης προς τις δυνάμεις του ΔΣΕ, παρέτεινε την κομμουνιστική ανταρσία για σημαντικό διάστημα. Εν τέλει, επήλθε το διαφαινόμενο αποτέλεσμα.

Όταν τον Αύγουστο του 1949, οι δυνάμεις του ΔΣΕ εγκλωβίστηκαν στα προπύργιά τους στον Γράμμο και στο Βίτσι, έχοντας ήδη απολέσει επικοινωνία αλλά και δυνατότητα δράσης σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα, ανέμεναν μια επανάληψη της κατάστασης των προηγουμένων ετών, με ελιγμούς, υποχωρήσεις, μεταφορά δυνάμεων μεταξύ των δύο βουνών και την έλευση του χειμώνα για τη συνέχιση της δράσης τους. Παρά τις αποτυχημένες προσπάθειές τους, στόχος παρέμενε η κατάληψη μιας πόλης, η οποία θα ανακηρυσσόταν σε πρωτεύουσα της “Λαϊκής Δημοκρατίας της Ελλάδος”, φέρνοντας την πολυπόθητη αναγνώριση από το Σοβιετικό μπλοκ.

Τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν ήταν ήδη πολλά, καθώς ο διάδρομος προς την Γιουγκοσλαβία είχε κλείσει για τα καλά, μετά την ρήξη Τίτο και Στάλιν, ενώ η στρατολόγηση των αντάρτικων δυνάμεων, είχε φτάσει στο ναδίρ. Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος, παρά τις προσδοκίες του ΚΚΕ, δεν υπήρξε ο διάδοχος του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ. Παιδομάζωμα, ομηρείες, αναγκαστική στρατολόγηση ενηλίκων και ανηλίκων, τρομοκρατία στα ορεινά χωριά των περιοχών δράσης του, δεν θύμιζαν σε τίποτα την αθρόα προσέλευση εθελοντών του πρώτου αντάρτικου. Ο εδαφικός περιορισμός της δράσης του, σε συνδυασμό με την αλλαγή πλεύσης του Τίτο, μείωνε τη δεξαμενή στρατολόγησης των ανταρτών κυρίως σε σλαβόφωνους και σλαβογενείς πληθυσμούς, γεγονός που οδήγησε στην υιοθέτηση της “Αυτονομίας του Μακεδονικού λαού” - συνεπής γραμμή του ΚΚΕ από τη στιγμή της δημιουργίας του.

Τα σχέδια του Εθνικού Στρατού, όμως, είχαν πια αλλάξει και ο Στρατάρχης Παπάγος δεν έδωσε περιθώρια ελιγμών στον ΔΣΕ. Η νίκη του Ελληνικού Στρατού ήταν ολοκληρωτική και τελεσίδικη. Ο Νίκος Ζαχαριάδης, Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ καθ’ όλη την περίοδο, μιλώντας από τον ραδιοφωνικό σταθμό της Μόσχας, τόνισε πως οι δυνάμεις του ΔΣΕ παραμένουν “με το όπλο παρά πόδας”, αρνούμενος την ήττα. Πράγματι, μέχρι το 1952, σκόρπιοι αντάρτες παρέμεναν στα βουνά και έψαχναν τον δρόμο για τις όμορες σοσιαλιστικές χώρες. Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδος όμως, είχε πια συντριβεί και η χώρα δεν διέτρεχε τον κίνδυνο μετατροπής σε μια ακόμα “σοσιαλιστική” μαριονέτα της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο απότοκος 

Η περίοδος 1946 - 1949 έχει σημαδέψει τη νεότερη Ελλάδα περισσότερο από κάθε άλλη - ίσως περισσότερο και από την Μικρασιατική καταστροφή. Δεν ήταν οι πρόσφυγες και η αναδιαμόρφωση της ελληνικής κοινωνίας, ήταν η δημιουργία ενός “μύθου” που αναδιέταξε την ελληνική πολιτική σκηνή και συνεπακόλουθα τη ζωή των κατοίκων της χώρας. 

Ο όρος “συμμοριτοπόλεμος” έχει αναγνωριστεί επίσημα από τον ΟΗΕ για να περιγράψει την περίοδο αυτή. Εμφύλιος δεν ήταν στην πραγματικότητα, γιατί, παρά το βάναυσο και την ένταση των συγκρούσεων, δεν υπήρξε ένας βαθύς χωρισμός της τότε ελληνικής κοινωνίας - δεν έσπευσαν να ανέβουν στο βουνό ή να παρέχουν υποστήριξη μεγάλες μάζες πληθυσμού. Στην πραγματικότητα, αναφερόμαστε σε ένα πολύ μικρό κομμάτι Ελλήνων (και όχι μόνο), κυρίως στα αφοσιωμένα μέλη του κομμουνιστικού κόμματος και σε βιαίως στρατολογηθέντες - που από ένα σημείο και μετά αποτελούσαν την πλειοψηφία των αντάρτικων δυνάμεων. Οι λοιπές πολιτικές δυνάμεις της χώρας, συμπεριλαμβανομένου του Κέντρου - αλλά και της Αριστεράς πλην του ΚΚΕ - είχαν ταχθεί στο πλευρό της νόμιμης κυβέρνησης, όπως αυτή σχηματίστηκε μέσω εκλογών, τις οποίες είχε σαμποτάρει το ΚΚΕ. Για την ακρίβεια, μιας και απευθύνονταν στο ίδιο κομμάτι του εκλογικού σώματος, το Κέντρο πρωτοστάτησε στον “αντικομμουνιστικό αγώνα”, με τον Γεώργιο Παπανδρέου και τον Σοφοκλή Βενιζέλο να κρατούν τα ηνία. Και έτσι, η Ελλάδα πέρασε σχεδόν είκοσι χρόνια ομαλής σχετικά πολιτικής ζωής, ενώ το ΚΚΕ έμμεσα συμμετείχε μέσω της ΕΔΑ, παίρνοντας μέρος σε όλες τις εκλογές και εκπροσωπούμενο στο κοινοβούλιο. 

Αργότερα, ακολούθησε η 21η Απριλίου και η επταετία και κατόπιν η Μεταπολίτευση. Το ΚΚΕ νομιμοποιήθηκε ξανά, έχτισε τον μύθο του περί “αγώνων για εθνική απελευθέρωση” και σφαγείς που θα έπρεπε να σαπίζουν σε φυλακές βρέθηκαν κουστουμαρισμένοι εντός του κοινοβουλίου. Κομμουνιστές όπως ο “Καπετάν Γιώτης”, κατά κόσμον Χαρίλαος Φλωράκης, βρέθηκαν να τιμούνται από το ελληνικό κράτος, όταν λόγω των πράξεών τους θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν την κρίση της δικαιοσύνης. Συντάξεις “αντιστασιακού” δόθηκαν σε κομματικά στελέχη που προπαγάνδιζαν περί συνοριακών αλλαγών εις βάρος της Ελλάδος, έπαιρναν με το ζόρι παιδιά από τις αγκαλιές των μανάδων τους, εξαφάνιζαν “ταξικούς εχθρούς” και ενεργούσαν ως πράκτορες εχθρικών χωρών εντός της ελληνικής επικράτειας. 

Ο γράφων τούτο το άρθρο αντιμετωπίζει ευθαρσώς τον αντικομμουνισμό ως μορφή νεκροφιλίας. Οι σοβιετόφιλοι, ορθόδοξοι μαρξιστές αποτελούν πια ζόμπι, πτώματα μιας ιδεολογίας που απέτυχε εμπράκτως σε κάθε της εφαρμογή, προκαλώντας εκατομμύρια νεκρούς. Στον δυτικό κόσμο δε, έχουν δώσει την θέση τους στο έτερο μαρξιστογενές τερατούργημα της πολιτικής ορθότητας, καθώς ο, γεννημένος από την ίδια υλιστική μήτρα, φιλελευθερισμός ξερνά τις αποκρουστικές κι αφύσικες αντιλήψεις του, σκιάζοντας το Ευρωπαϊκό πνεύμα και μετατρέποντάς το σε δυτικό καρκίνωμα. 

Στην ελληνική καθημερινότητα, όμως, το φάντασμα του κομμουνισμού παραμένει ζωντανό. Το να του αποδοθεί μεγαλύτερη σημασία από όση χρειάζεται είναι μια μεγάλη παγίδα, αλλά ο μύθος που δημιουργήθηκε και συντηρείται εδώ και δεκαετίες πρέπει να αντιμετωπιστεί ριζικά, αντιπαραβάλλοντας απλά την αλήθεια. 

“Ευτυχώς ηττηθήκαμε, σύντροφοι” 

Η απομυθοποίηση είναι το όπλο μας: Απέναντι στους “ηρωικούς αντάρτες” αντιπαραβάλουμε την ωμή πραγματικότητα των βιαίως στρατολογηθέντων, του παιδομαζώματος, των εκτελέσεων και των βασανιστηρίων. 

Όταν ο Νίκος Ζαχαριάδης απελευθερώθηκε από το Νταχάου, όπου βρισκόταν κρατούμενος καθ’ όλη την διάρκεια του πολέμου, είχε ερωτηθεί από Έλληνες δημοσιογράφους σχετικά με τις εδαφικές διεκδικήσεις του Ελληνικού Κράτους. Ενώ συντάχθηκε στο πλευρό των υπολοίπων πολιτικών δυνάμεων, που ζητούσαν ένωση των Δωδεκανήσων και της Κύπρου στον εθνικό κορμό, όταν ρωτήθηκε σχετικά με την τύχη της Βορείας Ηπείρου ήταν κατηγορηματικός: “Η περιοχή αυτή ανήκει στην Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Αλβανίας”. Η κομματική γραμμή υπεράνω της Εθνικής. Αμφίβολο θα φάνταζε το μέλλον της Δυτικής Θράκης - που διεκδικούνταν από την Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Βουλγαρίας, αμφίβολη η τύχη της Μακεδονίας, αμφίβολη η τύχη ολόκληρης της χώρας, όταν το πρώτο ιεραρχικά κομματικό καθήκον ταυτίζεται με τις εντολές ενός κράτους διαχρονικά αναζητητή εξόδου προς τις θερμές θάλασσες της Μεσογείου και κυρίως μέσω του Πανσλαβισμού. 

Εξ ου, λοιπόν, και κλίνουμε το γόνυ ευλαβικά σε όλους τους θυσιασθέντες προς απόκρουση της κομμουνιστικής ανταρσίας. Γιατί Έλληνες, ανεξαρτήτως πολιτικών προτιμήσεων, έδωσαν τη ζωή τους ή τη σωματική τους ακεραιότητα πολεμώντας εναντίον εκείνων που προέταξαν το κομματικό έναντι του εθνικού. Δεν “μας φταίνε οι ξένοι που μας έβαλαν να αλληλοσκοτωθούμε”, ούτε “Έλληνας τουφεκούσε Έλληνα”. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, από το 1941 ακόμα, είχε θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο υφαρπαγής της εξουσίας, με τελική κατάληξη τη δημιουργία του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδος. 

Αντισταθείτε στο μεταπολιτευτικό κομμουνιστογενές αφήγημα. Η αλήθεια είναι εμφανέστατη πια, αξιοποιείστε την. Ο μύθος της “Αντίστασης” και του “δεύτερου Αντάρτικου” είναι τόσο μακριά από την αλήθεια, όσο η μαρξιστική ανάλυση με την πραγματικότητα. 

Κι εμείς, σε πείσμα των καιρών, γνωρίζουμε καλά πως η Μνήμη δεν είναι Γιορτή Μίσους. Είναι μία ακόμα αφορμή απόδοσης σεβασμού στους μαχητές προγόνους μας, που πάλεψαν για μια Ελλάδα ελεύθερη και δυνατή. Καθήκον μας, όχι απλά η περιστασιακή απόδοση τιμών, αλλά το ζειν ως Έλληνες, γιατί αυτό είναι η μεγαλύτερη έμπρακτη τιμή σε όσους πέρασαν και όσους θα’ ρθουν. 

Η αναζήτηση της ευθύνης. 

του Παναγιώτη Λουκά
Δευτέρα, 28 Αυγούστου 2017

Από την επίσκεψη στο Hogar Social Madrid

Αντιπροσωπεία του Κύκλου μας επισκέφθηκε το ισπανικό εθνικιστικό κοινωνικό κέντρο Hogar Social στην πόλη της Μαδρίτης, όπου και δέχτηκε ξενάγηση στις εγκαταστάσεις και στις δομές, καθώς και αντάλλαξε ιδέες και σκέψεις με τους Ισπανούς συναγωνιστές.

Οι γειτονιές μας, τον Αύγουστο


Ημερολόγιο καταστρώματος – του Patrick Lenart*

Από την εποχή του Τιτανικού, κανένα άλλο πλοίο δεν έχει γίνει σημείο αναφοράς όπως το C – Star. Είναι ίσως το μοναδικό πλοίο στον κόσμο με το δικό του hashtag (#DefendEurope). Το κατεστημένο ήθελε να εμποδίσει με κάθε μέσο την άφιξη του πλοίου στη θαλάσσια ζώνη μπροστά από την Λιβύη και είναι απολύτως κατανοητό αυτό, αν αναλογιστούμε τα συμφέρονται που παίζονται. Το πλήρωμα του πλοίου αποτελείται από νέους Ευρωπαίους Ταυτοτιστές, με σχέδιο να τερματίσουν τις επιχειρήσεις πολλών εκατομμυρίων ευρώ που σχετίζονται με τη διακίνηση λαθρομεταναστών. Συμμετείχα από την αρχή αυτού του εγχειρήματος και ό,τι έχω βιώσει είναι πέρα από κάθε προσδοκία. 

Όταν κάναμε την πρώτη προσπάθεια ενάντια στην παραφροσύνη της διακίνησης ανθρώπων, τον περασμένο Μάιο στην Κατάνια της Σικελίας, δεν είχαμε ιδέα τι θα ακολουθούσε. Με ένα μικρό μηχανοκίνητο σκάφος παρεμποδίσαμε την πορεία του τεράστιου πλοίου Aquarius της ΜΚΟ SOS Mediterraneé, με στόχο να δημοσιοποιήσουμε τη διαμαρτυρία μας. Μια διαμαρτυρία ενάντια σε μια πολύ περίεργη κατάσταση, επειδή όλοι - πραγματικά όλοι! - γνωρίζουν τι συμβαίνει στη Μεσόγειο. Οι γερμανικές ΜΚΟ συγκεντρώνουν μετανάστες στις ακτές της Λιβύης και τους μεταφέρουν στην Ιταλία, εκτελώντας το έργο των κακοποιών και αγνοώντας επιδεικτικά τους νόμους, ενώ οι κυβερνήσεις της Ευρώπης σιωπούν εκκωφαντικά. 

Η αποστολή #DefendEurope 

Για να καλύψουμε το υψηλό κόστος της επιχείρησης στην Κατάνια κάναμε μια έκκληση για δωρεές με την υπόσχεση ότι "θα επιστρέψουμε"! Όπως αναμενόταν, η δράση αυτή έσκασε σαν μια πραγματική βόμβα: Η κίνησή μας αναφέρθηκε σε όλο τον κόσμο. Δεκάδες εθελοντές ήρθαν σε επαφή μαζί μας και χιλιάδες άνθρωποι μας έδωσαν δωρεές. Ταυτόχρονα, αναδιαμορφώσαμε το σχέδιό μας. Θελήσαμε να φτάσουμε στην ακτή της Λιβύης με ένα πλοίο και να ενημερώσουμε το κοινό για αυτή την παράλογη κατάσταση. Είναι απαραίτητο να εκθέσουμε τα ψέματα αυτών των "διασωστικών ΜΚΟ" και να αναγκάσουμε τους πολιτικούς να δράσουν. 

Για να επιτευχθεί αυτό, το C-Star έχει στόχο να καταγράψει τις δραστηριότητες των ΜΚΟ και να καταστρέψει τα εγκαταλελειμμένα φουσκωτά σκάφη που χρησιμοποιούν οι διακινητές ανθρώπων. Οι ΜΚΟ δεν τα καταστρέφουν, παρόλο που είναι υποχρεωμένες να το κάνουν. Αντ 'αυτού, οι λαθρεμπόροι έρχονται τη νύχτα, παραλαμβάνουν τα σκάφη και τα χρησιμοποιούν ξανά. Σε αντίθεση με τις ΜΚΟ, η δράση μας είναι πλήρως σύμφωνη με τις νομικές απαιτήσεις. Και βεβαίως, αν ένα σκάφος μεταναστών κινδυνεύει πραγματικά, θα διασώσουμε τους μετανάστες. Ωστόσο, αντί να τους φέρνουμε στην Ευρώπη με ένα χαμόγελο στο πρόσωπό τους, θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τους μεταφέρουμε στο πλησιέστερο ασφαλές λιμάνι της Αφρικής. 

Το σύστημα ξεκινά την εκστρατεία κηλίδωσης 

Όπως ήταν αναμενόμενο, η εκστρατεία #DefendEurope είναι μια μαχαιριά στην καρδιά του συστήματος. Μόνο η ανακοίνωση της αποστολής μας έδωσε το έναυσμα για να γραφτούν εκατοντάδες άρθρα για τα γεγονότα στη Μεσόγειο. Με αυτή την ενέργειά μας έχουμε θέσει τους κερδοσκόπους από την λαθρομετανάστευση σε κατάσταση πλήρους πανικού, καθώς απειλούμε να εκθέσουμε το ψεύτικο αφήγημά τους. 

Κατευθείαν, λοιπόν, αυτές οι οργανώσεις ανταποκρίθηκαν στην διακήρυξη πολέμου από μεριάς μας. Πίσω από το σύνθημα “Ελπίδα, όχι Μίσος” κρύβεται μία οικονομικά ισχυρή πλατφόρμα οργανώσεων, με επιρροή σε υψηλά κλιμάκια και καλή διασύνδεση, η οποία μάχεται για το άνοιγμα των συνόρων και την καταδίκη των πατριωτών. Μεταξύ άλλων, η χρηματοδότησή της προέρχεται από το ίδρυμα “Open Society” του Τζορτζ Σόρος. 

Επίσης, αρκετές “κόκκινες” και “πράσινες” οργανώσεις προσπάθησαν να σταματήσουν την αποστολή μας. Για μια ακόμη φορά, έγιναν εμφανείς οι ισχυροί δεσμοί μεταξύ των υπέρμαχων της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας με τα μεγάλα ΜΜΕ. Οι ΜΚΟ δημιούργησαν την ψεύτικη ιστορία ότι πηγαίνουμε εκεί για να “πνίξουμε τους ανθρώπους” και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στη συνέχεια διέδωσαν την ιστορία χωρίς αμφισβήτηση. Όταν δημοσιεύθηκαν οι εκθέσεις των ΜΜΕ, λειτουργούσαν ως “σοβαρή” βάση για την περαιτέρω καταδίκη μας από “ουδέτερους” οργανισμούς. 

Οι τράπεζες στο πλευρό των λαθροδιακινητών και των ΜΚΟ 

Η βρώμικη εκστρατεία συνεχίστηκε σε αδιανόητα επίπεδα. Αφού λάβαμε 65.000 ευρώ με τη μορφή μικρών δωρεών μέσα σε δύο εβδομάδες, προσπάθησαν να απενεργοποιήσουν τη δυνατότητά μας να λαμβάνουμε δωρεές. Καταρχάς, η PayPal μπλόκαρε όλους τους λογαριασμούς του Κινήματος της Ταυτότητας. Όχι μόνο τον συγκεκριμένο λογαριασμό για τις δωρεές, αλλά όλους. Και το συγκλονιστικότερο είναι ότι πάγωσαν ακόμα και ιδιωτικούς ή επιχειρηματικούς λογαριασμούς ανθρώπων που συνδέονται με το κίνημά μας.

Σε δεύτερο επίπεδο, πάγωσαν όλους τους λογαριασμούς μας στην Αυστρία και στη Γερμανία, στις τράπεζες Erste Bank και Sparkasse. Δεν χρειάζεται να εξηγήσω πόσα προβλήματα υλικοτεχνικής υποστήριξης δημιουργήθηκαν. Είμαι βέβαιος ότι οποιοσδήποτε άλλος οργανισμός θα κατέρρεε σ' αυτή τη φάση και θα είχε παραιτηθεί από το εγχείρημα. Μπορεί να είχε διαλυθεί ακόμη και εντελώς, διότι στην Αυστρία δεν έχουμε πλέον πρόσβαση σε κανένα τραπεζικό λογαριασμό οπουδήποτε. Φανταστείτε: Αν και είμαστε νόμιμη οργάνωση και δεν επιδιώκουμε ούτε σχεδιάζουμε εγκληματικές δραστηριότητες, στην Αυστρία δεν έχουμε πλέον τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσουμε τις δραστηριότητές μας επειδή είμαστε πατριώτες.

Εν τω μεταξύ, ο πάροχος στο διαδίκτυο “Domainfactory” κατήγγειλε τη σύμβασή μας, αν και στην παρουσία μας στο διαδίκτυο δεν βρέθηκε τίποτα ποινικό ή κατακριτέο, μετά από ενδελεχή έλεγχο. Όσο για την πλατφόρμα δωρεάς Patreon, μπλόκαρε όχι μόνο τον λογαριασμό του Martin Sellner και τον δικό μου, αλλά και της Καναδής δημοσιογράφου Lauren Southern, επειδή αναφέρθηκε θετικά στην αποστολή μας. Η πλατφόρμα “Ελπίδα, όχι Μίσος” καυχιόταν για εβδομάδες γι' αυτή της την παρέμβαση.

Φύγαμε για Ιταλία 

Παρά αυτά τα τεράστια εμπόδια, μπορέσαμε να συλλέξουμε δωρεές ύψους 65.000 ευρώ σε μόλις δύο εβδομάδες. Πόσα χιλιάδες ευρώ επεστράφησαν πίσω σε δωρητές από την PayPal και τις τράπεζες, δεν θέλω καν να το σκέφτομαι. Αυτά που μαζέψαμε, όμως, ήταν σίγουρα αρκετά για να σχεδιάσουμε τα πρώτα συγκεκριμένα βήματα. Επίσης, μια Δεξιά πλατφόρμα συλλογής κεφαλαίων από την Αμερική μάς έδωσε την ευκαιρία να συνεχίσουμε την έκκληση για δωρεές. Μέχρι τις 31 Ιουλίου 2017 έχουν ανταποκριθεί περισσότεροι από 2000 άνθρωποι και μαζέψαμε πάνω από 170.000 δολάρια για τον σκοπό μας. 

Η αποστολή μας ήταν έτοιμη να ξεκινήσει. Ναυλώσαμε το πλοίο C – Star από τη διώρυγα του Σουέζ και ξεκινήσαμε - μία ομάδα Ταυτοτιστών από Ιταλία, Γαλλία, Γερμανία και Αυστρία - για την Σικελία, απ' όπου θα παραλαμβάναμε το πλοίο. 

Από το αεροδρόμιο, όμως, αντιληφθήκαμε ότι μας παρακολουθούσαν. Η ιταλική αστυνομία ανέθεσε σε μία δύναμη δέκα ανδρών την παρακολούθησή μας καθημερινώς. Αντί να ελέγχει τα σύνορα, η ιταλική αστυνομία προτιμά να ελέγχει τους ευρωπαίους πολίτες. Ο δήμαρχος της Κατάνια, Enzo Bianco, ανακοίνωσε επίσης ότι δεν επρόκειτο να επιτρέψει τον ελλιμενισμό του C – Star. Ο ίδιος δήμαρχος ο οποίος, προφανώς, δεν έχει κανένα πρόβλημα με τη λαθραία άφιξη εκατοντάδων χιλιάδων παρανόμων μεταναστών. 

Ακόμα και στο ιταλικό κοινοβούλιο, τα μέλη του κυβερνώντος κόμματος δήλωσαν ότι πρέπει να απαγορευτεί η αποστολή #DefendEurope. Στην Ισπανία, μάλιστα, απείλησαν ότι θα μας συλλάβουν ως πειρατές εάν εισχωρούσαμε στην επικράτεια. Υπήρχε, επίσης, μεγάλος κίνδυνος να μας κατασχέσουν το υλικό για δήθεν έλεγχο, ώστε να ματαιώσουν την αποστολή μας. Έτσι, λοιπόν, αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε πολλές φορές τόπο διαμονής και να προσπαθήσουμε να ξεφύγουμε από τον έλεγχο της αστυνομίας για να διατηρήσουμε το υλικό μας ασφαλές. 

Στη διώρυγα του Σουέζ 

Στη διώρυγα του Σουέζ, οι αντίπαλοί μας διέδωσαν φήμες ότι το πλοίο θα μεταφέρει Ουκρανούς μισθοφόρους και όπλα. Μάλιστα, εκτός από τις αιγυπτιακές αρχές, ενημέρωσαν και όλα τα λιμάνια κατά μήκος της διαδρομής μας. Ως αποτέλεσμα, το C – Star αντιμετώπισε απαγορεύσεις ελλιμενισμού σε αρκετά λιμάνια και καταστολή στα υπόλοιπα. 

Σε ένα λιμάνι, το πλοίο πέρασε από εξονυχιστικό έλεγχο από ένοπλες λιμενικές δυνάμεις με το δάχτυλο στην σκανδάλη! Για τα καύσιμα, έπρεπε να πληρώσουμε αρκετά πάνω από την τιμή της αγοράς, διότι αρκετοί έμποροι καυσίμων γνώριζαν για τις απαγορεύσεις και ήθελαν να εκμεταλλευτούν την κατάσταση. Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα ήταν επίσης το ότι δεν είχαμε έγκριση από το λιμενικό των χωρών της Ε.Ε. κι έτσι οι αρχές της Αιγύπτου αρνούνταν να επιτρέψουν τη συνέχιση του ταξιδιού. Για ένα χρονικό διάστημα όλα έδειχναν ότι δεν θα τα καταφέρναμε. 

Τα μαζεύουμε 

Οι ημέρες στην Κατάνια ήταν εξαιρετικά δύσκολες. Στη συνέχεια, σαν από θαύμα, ένα λιμάνι στη Βόρεια Κύπρο (το οποίο είναι υπό τουρκική κατοχή – σημ. μτφρ. Αναφέρεται σαφώς μέσα στο κείμενο) επιβεβαίωσε το αίτημά μας για αποβίβαση και έτσι επετράπη στο πλοίο να περάσει από τη διώρυγα του Σουέζ! Επειδή η Σικελία ήταν ούτως ή άλλως αφιλόξενη, μαζέψαμε τις βαλίτσες και επιβιβαστήκαμε στο αεροπλάνο για να βρούμε το C - Star στην Κύπρο. 

Προσπαθήσαμε να φύγουμε από την Ιταλία απαρατήρητοι, σε ομάδες. Βέβαια, στο αεροδρόμιο, η ιταλική αστυνομία μας περίμενε, αν και φαινόταν ανακουφισμένη από το γεγονός ότι η πολιτική πίεση δεν ήταν πλέον πάνω της. Τουλάχιστον όταν είναι εναντίον πατριωτών, η διεθνής επικοινωνία φαίνεται να λειτουργεί καλά, διότι μόλις φτάσαμε στην Κύπρο είχαμε ένα καλωσόρισμα από την τοπική αστυνομία. 

Στο αεροδρόμιο, μας κράτησαν για πέντε ώρες και έψαξαν εξονυχιστικά τα πράγματά μας. Ευτυχώς, δύο Ταυτοτιστές είχαν ήδη ταξιδέψει με αυτοκίνητο, μαζί με το σημαντικότερο υλικό, για την Ελλάδα, ώστε να ταξιδέψουν από εκεί στην Κύπρο και ως εκ τούτου το υλικό ήταν ακόμα ασφαλές. Η εικοσιτετράωρη παρακολούθηση από την αστυνομία, βέβαια, συνέχισε να ισχύει. 

Στην Αγία Νάπα 

Ο πρώτος μας στόχος ήταν να απαλλαγούμε από την αστυνομία. Τί σημασία θα είχε να ενεργούσαμε απόλυτα νόμιμα εάν είχαν κατασχέσει το υλικό μας και το κρατούσαν για μήνες μέχρι να αποφανθούν επίσημα ότι είμαστε εντάξει; Στη σχετική ερώτησή μας, κατά τον έλεγχο αποσκευών, απάντησαν μόνο με σιωπή. Όχι μόνο στην Ιταλία, αλλά και στην Κύπρο. 

Συνεχίσαμε, λοιπόν, στην πόλη της Αγίας Νάπας, μεταμφιεσμένοι ως τουρίστες. Ποτέ δεν είχα ακούσει για αυτή την πόλη και ποτέ δεν φανταζόμουν ότι υπάρχει τέτοιο μέρος. Ενώ οι Βρετανοί, οι Ρώσοι και οι Σκανδιναβοί διασκέδαζαν μέχρι τελικής πτώσεως και η ηχορύπανση ταλαιπωρούσε τα αυτιά μας, εμείς καθίσαμε στα δωμάτιά μας και προετοιμαστήκαμε για τη συνέχεια. 

Παρά τρίχα στην Αμμόχωστο 

Τελικά, το πλοίο μας έφτασε. Για άλλη μια φορά, μαζέψαμε τις βαλίτσες μας, πήραμε ταξί και φτάσαμε στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Εκεί, περιμέναμε μέσα στον καύσωνα στο ξενοδοχείο, λίγα μέτρα από το λιμάνι. Το μήνυμα που περιμέναμε, όμως, δεν έφτασε. 

Αντ' αυτού, μαθαίνουμε πως οι δημοσιογράφοι είναι στο λιμάνι. Για ακόμη μια φορά το πλοίο ελέγχεται για όπλα, αλλά και για ναρκωτικά αυτή τη φορά, με ειδικούς σκύλους. Επίσης, ένα εκπαιδευτικό πλήρωμα από την Σρι Λάνκα, το οποίο θα έπρεπε να είχε αποβιβαστεί στην Αίγυπτο, υπήρχε ακόμη πάνω στο πλοίο. Η όλη διαδικασία συνεχίστηκε για αρκετές ώρες και ήταν ξεκάθαρο για εμάς ότι ήταν μόνο θέμα χρόνου πριν τα τοπικά διοικητικά όργανα διαπιστώσουν ότι ήμασταν στην περιοχή. 

Έτσι, επιστρέψαμε στην Αγία Νάπα μέχρι να ξεκαθαριστεί η κατάσταση, ελπίζοντας ότι θα ήταν μόνο για λίγες ώρες. Γι' αυτόν τον λόγο αφήσαμε στο ξενοδοχείο τα πράγματά μας, για να μην χρειαστεί να τα ξαναπεράσουμε από τα σύνορα. Πίσω στην Αγία Νάπα η μέρα πέρασε γρήγορα και το επόμενο πρωί πήραμε το μήνυμα ότι ολόκληρο το πλήρωμα, συμπεριλαμβανομένου του καπετάνιου και του πλοιοκτήτη, ήταν στην φυλακή! 

Μηχανορραφίες των ΜΚΟ 

Μετά από τα περιστατικά στη διώρυγα του Σουέζ, δεν πίστευα πραγματικά ότι κάτι θα μπορούσε να με συγκλονίσει, αλλά υποτίμησα τις μηχανορραφίες των ΜΚΟ. Ο ιδιοκτήτης του πλοίου μάς διαβεβαίωσε ότι ήταν ήδη στο δρόμο του προς το αεροδρόμιο με το πλήρωμα από την Σρι Λάνκα - συνολικά είκοσι άνδρες με διαβατήρια και βιβλία ναυτικών. 

Στο αεροδρόμιο, όμως, ορισμένες ΜΚΟ πλησίασαν το πλήρωμα και τους προσέφεραν χρήματα, διαμονή και φαγητό, ώστε να ζητήσουν άσυλο. Δεκαπέντε από αυτούς απέρριψαν την προσφορά, πέντε όμως την δέχτηκαν και εκτόξευσαν κατηγορίες εναντίον του πληρώματος. Ως αποτέλεσμα, ολόκληρο το πλήρωμα κρατήθηκε από τις τουρκικές αρχές για δύο ημέρες, ώστε να ερευνηθούν οι ανυπόστατες κατηγορίες. 

Το γνωστό πρόβλημα με τα λιμάνια 

Παρόλα αυτά, οι οιωνοί ποτέ δεν ήταν πιο ευνοϊκοί. Όλη η εβδομάδα ήταν σαν τρενάκι του λούνα παρκ, με τα θετικά και τα αρνητικά της. Όμως, τώρα το C – Star είχε γεμίσει με καύσιμα και ήταν έτοιμο. Το μόνο πρόβλημα ήταν ότι δεν υπήρχε λιμάνι να μας δεχτεί για να επιβιβαστούμε. Επίσης, το C-Star έπρεπε να εγκαταλείψει το λιμάνι στην Αμμόχωστο επειδή οι αρχές φοβήθηκαν τα μέσα ενημέρωσης. Έτσι αποφασίσαμε να πάμε σε διεθνή ύδατα. Αυτό απαιτεί όχι μόνο άδειες, αλλά και πλοίο μεταφοράς. 

Αφού βρήκαμε μία μικρή μηχανοκίνητη λέμβο να μας μεταφέρει, αντιμετωπίσαμε την πιο επικίνδυνη μεταφορά πληρώματος και υλικού, με τα κύματα να φτάνουν τα τρία μέτρα. Μετά, όμως, από μία Οδύσσεια δύο εβδομάδων, δεν υπήρχε περίπτωση να μην τα καταφέρουμε. Ναι, η αποστολή #DefendEurope ήταν έτοιμη να ξεκινήσει! 

#DefendEurope – Ήδη επιτυχημένη! 

Οι ακυρώσεις από την PayPal, οι τράπεζες, η απειλή που να αντιμετωπιστούμε ως πειρατές, οι απαγορεύσεις ελλιμενισμού στα λιμάνια της ΕΕ, τα προβλήματα στο κανάλι του Σουέζ, η ολοκληρωτική επιτήρηση από την αστυνομία και τελικά η κράτηση του πληρώματός μας, αποτελούν ορισμένα από τα στιγμιότυπα της αποστολής #DefendEurope. 

Εάν η αποστολή μας τελείωνε τώρα, θα είχε καταφέρει ήδη τρεις μεγάλες επιτυχίες: 

Πρώτον, στριμώξαμε για τα καλά το σύστημα που εξάντλησε όλα τα νόμιμα μέσα για την καταπίεση των πατριωτών και τους δείξαμε ότι υπάρχει ένα νεανικό κίνημα στην Ευρώπη που δεν μπορεί να αποθαρρυνθεί. Αυτή η πατριωτική νεολαία από όλη την Ευρώπη είναι το Κίνημα της Ταυτότητας! 

Δεύτερον, δείξαμε ότι το σύστημα κάνει ό,τι μπορεί για να αποτρέψει τον ανεξάρτητο έλεγχο των γεγονότων στη Μεσόγειο Θάλασσα. Μόνο κάποιος που έχει κάτι να κρύψει θα προσπαθούσε με τόση λύσσα να μας σταματήσει. Η αποστολή #DefendEurope είναι απαραίτητη, ακριβώς επειδή η αντίσταση εναντίον της είναι τόσο μεγάλη. 

Τρίτον, είναι σημαντικό να επιστήσουμε την προσοχή της κοινής γνώμης στα προβλήματα στη Μεσόγειο και να δείξουμε ότι υπάρχει δημόσια κριτική για αυτά. Για πολλές ημέρες η #DefendEurope μονοπωλούσε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πολλά άρθρα γράφτηκαν για εμάς. Δεν μπορούμε να αναγκάσουμε τα μέσα μαζικής ενημέρωσης να γράψουν την αλήθεια, αλλά μπορούμε να τα αναγκάσουμε να ψεύδονται με ακόμα χειρότερο και προφανή τρόπο. 

Η αποστολή #DefendEurope ξεκινά! 

Από την Κύπρο, το C-Star ξεκίνησε και συνεχίζει τώρα προς την ακτή της Λιβύης. Η αποστολή μόλις ξεκίνησε και όμως είναι ήδη σαφές ότι αυτή είναι μία από τις πιο επιτυχημένες εκστρατείες όλων των εποχών.

*Ο Patrick Lenart είναι ένας από τους ηγέτες του Κινήματος της Ταυτότητας στην Αυστρία
Μετάφραση/απόδοση, για το Ιδεάπολις, της Ε. Π.
Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Φιλελευθερισμός, εχθρός των λαών

Λέμε σήμερα ότι ο κομμουνισμός απέτυχε στο μισό του κόσμου. Αυτό είναι αναμφισβήτητο. Μα το άλλο μισό του κόσμου, αυτό που παραδόθηκε στην Δύση, την εποχή της Γιάλτας, γνωρίζει κι αυτό επίσης μια βαθειά κρίση. Όταν λέμε ότι ο καπιταλισμός επεβλήθη στον κομμουνισμό, λέμε στην πραγματικότητα ότι οι εμπορικές τεχνικές απεκαλύφθησαν πιο αποτελεσματικές από τις μαρξιστικές μεθόδους για την πραγματοποίηση μιας κοινωνίας καθαρώς υλιστικής. Αυτή η νίκη δεν είναι λοιπόν παρά η νίκη ενός συστήματος βιομηχανικού και εμπορικού. Δεν είναι η νίκη των πολιτισμών και των λαών. Όμως, είμαι από εκείνους που πιστεύουν ότι η ψυχή των λαών είναι πιο σημαντική από την υλική άνεση. 
(...) 
Τόσο καιρό που ο κομμουνισμός και ο καπιταλισμός αντιμετώπιζαν ο ένας τον άλλο, φιλοδοξούσαμε να αποτελέσουμε μια τρίτη δύναμη. Όμως τώρα δεν είμαστε πια η τρίτη δύναμη, είμαστε η δεύτερη! Έχουμε αναλάβει έναν πόλεμο χωρίς έλεος ενάντια στην κοινωνία της καταναλώσεως. Είμαστε η αληθινή κοινωνική αμφισβήτηση της εμπορικής παγκοσμιότητος, η αληθινή εναλλακτική στον φιλελεύθερο καπιταλισμό. 

(Συνέντευξη του Πίνο Ράουτι στον Φαμπρίς Λαρός)

Φιλελευθερισμός, εχθρός των λαών, Συλλογικό έργο (μετάφραση του 68ου τεύχους του γαλλικού περιοδικού Elements από τον Μάκη Βορίδη), εκδόσεις Ελεύθερη Σκέψις, Αθήνα, 1990, σελ. 67-69
Πέμπτη, 10 Αυγούστου 2017

Καθεστώς Μεταξά

Σκοπός της παρούσης εργασίας είναι να καταδείξει τη μοναδικότητα, από πολιτειολογικής απόψεως, του καθεστώτος του Μεταξά. Για να καταστεί αυτό δυνατό, αφ’ ενός θα εξεταστούν τα χαρακτηριστικά του καθεστώτος, αφ’ ετέρου θα γίνει μια σύγκριση με καθεστώτα με τα οποία πολύ συχνά το συγκρίνουν, αλλά και το ταυτίζουν (Χίτλερ, Μουσολίνι, καθεστώς του 1967). Η παράθεση κάποιων σημαντικοτάτων ιστορικών γεγονότων, μακρυά από τη λογική της στείρας ιστορικής περιγραφής, θα βοηθήσει στην επίτευξη του σκοπού της εργασίας. 

Πώς φτάσαμε στην κυβέρνηση Μεταξά 

Ο Μεταξάς εμφανίζεται στο κοινοβουλευτικό προσκήνιο στις 5 Μαρτίου του 1936, όταν και διορίζεται υπουργός Στρατιωτικών, για να θέσει υπό τον έλεγχό του την αστυνομία και τους αντιβενιζελικούς αξιωματικούς (1) (ηγείτο του Κόμματος των Ελευθεροφρόνων, το οποίο στη Βουλή το 1936 κατείχε 7 έδρες). Στις 14 Μαρτίου ορκίζεται η κυβέρνηση Δεμερτζή, με τον Μεταξά στο προαναφερθέν πόστο, μέχρι που αίφνης αποβιώνει ο πρωθυπουργός Δεμερτζής (13 Απριλίου) και αναλαμβάνει ο Μεταξάς τον πρωθυπουργικό θώκο. Πρέπει, ακόμα, να σημειωθεί ότι σε εκείνη τη Βουλή οι Αντιβενιζελικοί κατείχαν 143 έδρες και οι Βενιζελικοί 141, γεγονός που κατέστησε τη συγκρότηση κυβερνήσεως πολύ δύσκολη. Παρότι ο Μεταξάς ήταν γνωστός Αντιβενιζελικός, με αντικοινοβουλευτικές τάσεις, εξασφάλισε ψήφο εμπιστοσύνης από 243 βουλευτές, δηλαδή όχι μόνο από βουλευτές του ιδεολογικού του “στρατοπέδου”, αλλά και από αρκετούς Βενιζελικούς. 

Πραξικόπημα της 4ης Αυγούστου 

Εδώ, από πολιτειολογικής απόψεως, βρίσκεται κάτι μοναδικό. Ο Μεταξάς όχι μόνο εξασφάλισε ευρυτάτη ψήφο εμπιστοσύνης, αλλά και ψήφο εξουσιοδοτήσεως . Έτσι, φαίνεται ότι η κατάλυση της Δημοκρατίας στις 4 Αυγούστου του 1936 είχε νομιμοποιηθεί από τους νομίμους αντιπροσώπους του Έθνους, τους βουλευτές. Είχε δοθεί “λευκή επιταγή” στον Μεταξά και αυτός απλά έκανε χρήση του δικαιώματός του. Όπως σημειώνει ο ίδιος (2), παρά το γεγονός ότι το κυβερνητικό πρόγραμμα που έφερε προς ψήφιση “είχε ορίζοντα δεκαετίας” κατά κάποιους βουλευτές, υπερψηφίσθηκε.

Γίνεται ευθύς αμέσως κατανοητό πως δεν μπορούμε να αναφερόμαστε στη διακυβέρνηση του Μεταξά, από τις 4 Αυγούστου του 1936 μέχρι και το θάνατό του στις 29 Ιανουαρίου του 1941, ως δικτατορία. Ο όρος Πραξικόπημα είναι δόκιμος: Πραξικόπημα, στην Πολιτειολογία, θεωρείται η Επανάσταση η οποία συντελείται εκ των άνω, και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου είχε ως πρωτεργάτες τον πολιτικό Ι. Μεταξά και τον Βασιλιά Γεώργιο Β΄. Λαμβανομένων υπ’ όψιν των γενικοτέρων συνθηκών που επικρατούσαν τότε (ο διαφαινόμενος πόλεμος), το καθεστώς, θα ήταν δυνατό να ειπωθεί, ότι προσιδιάζει στην Αισυμνητεία. Θα ταίριαζε δε και ο χαρακτηρισμός Πεφωτισμένη Δεσποτεία, σύμφωνα με τον μελετητή του Μεταξά, Π. Βατικιώτη (3).

Γεώργιος Β' – Ιωάννης Μεταξάς: Η διαρχία του καθεστώτος 

Το καθεστώς οφείλει την ύπαρξή του στον Γεώργιο Β’, δίχως τη σύμφωνη γνώμη και υπογραφή του οποίου ουδέποτε θα επεβάλλετο. Φορέας της εξουσίας, λοιπόν, πλην του εμπνευστή του καθεστώτος, Ι. Μεταξά, ήταν και ο Βασιλιάς. Η σύγκριση με άλλα “παρεμφερή” καθεστώτα - ο προσδιορισμός χρησιμοποιείται συμβατικά και για την οικονομία της εργασίας - της εποχής δείχνει μια βασική διαφορά: Στην Εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία και στη Φασιστική Ιταλία οι ηγέτες δεν μοιράζονταν με κανένα θεσμό την εξουσία τους. Διανομή της εξουσίας σε περισσότερα του ενός πρόσωπα δεν έχουμε ούτε στην Ελλάδα του 1967-1974. Παρά την ύπαρξη της Συμβουλευτικής Επιτροπής και της Επαναστατικής Επιτροπής, τον τελευταίο λόγο πάντοτε είχε ο Γ. Παπαδόπουλος.

Η εξουσία του Μεταξά, οπότε, δεν ήταν απόλυτη και αδιαμφισβήτητη, καθώς, για παράδειγμα, παρά το γεγονός ότι δεν εκφράστηκε ανοιχτά, υπήρχε εξ αρχής μια υποβόσκουσα διαφωνία των δύο φορέων της εξουσίας σχετικά με τη μονιμότητα ή την παροδικότητα του καθεστώτος. Σύμφωνα δε με τον καθηγητή Δ. Κιτσίκη (4), ο Γεώργιος Β΄ είχε “εκλέξει” τον Μεταξά, ενώ μπορούσε να τον αντικαταστήσει σε οποιαδήποτε στιγμή (ο σχηματισμός Οικουμενικής κυβερνήσεως είχε προταθεί από τον Θ. Σοφούλη, αλλά ο Γεώργιος Β΄ αρνήθηκε).

Πού στηριζόταν το καθεστώς

Κάνοντας μια σύνδεση με την προηγούμενη παράγραφο, πρέπει να αναφερθεί ότι ο Μεταξάς αρνήθηκε να δεχτεί πολιτικούς στην Κυβέρνησή του, παρά τις πιέσεις του Βασιλιά, επιλέγοντας ειδικούς για το κάθε υπουργείο, τεχνοκράτες θα λέγαμε σήμερα - για παράδειγμα, διόρισε υφυπουργό Εργασίας τον αριστερό συνδικαλιστή Αρ. Δημητράτο (5) - καθώς δεν είχε τη στήριξη κάποιου κόμματος και ήθελε να έχει την πιο άμεση δυνατή επαφή με την κοινωνία. Εδώ βρίσκεται μια επίσης τεράστια διαφορά με τα “παρεμφερή” καθεστώτα: Ο Μεταξάς δεν ταύτισε το κράτος με το κόμμα του, όπως ο Χίτλερ και ο Μουσολίνι. Ο Μεταξάς ήθελε να δίνει υπερκομματική εντύπωση, εξ ου και η, υπό όρους, πρόταση για ανάληψη της Αντιπροεδρίας της κυβερνήσεως στον Σ. Βενιζέλο (6), τον Μάιο - Ιούνιο του 1936, και η παράλληλη δίωξη ακραίων αντιβενιζελικών και κομμουνιστών.

Η 4η Αυγούστου δεν είχε κοινωνική βάση και λαϊκή απήχηση, γι’ αυτό και δόθηκε μεγάλο βάρος από τον Μεταξά στο “καμάρι” του, την ΕΟΝ. Μέσω της ΕΟΝ, ο Μεταξάς καλλιέργησε το πατερναλιστικό πρόσωπό του. Ο οικειοθελής χαρακτήρας της εισόδου και η αυτονομία της ΕΟΝ, που διεκήρυττε ο Μεταξάς, δεν ισχύουν: Ο αρχηγός της ΕΟΝ και το πρόγραμμα Σπουδών είχαν καθεστωτική προέλευση, ενώ οι νέοι εδέχοντο πιέσεις και προνόμια για να ενταχθούν (7). Η ΕΟΝ, πάντως, πέρα από την ηθική και σωματική ανάπλαση, είχε έναν πρακτικό στόχο σε βάθος χρόνου: Τη δημιουργία ενός δεύτερου στρατού των μετόπισθεν για το ενδεχόμενο κατοχής κατά τον επερχόμενο πόλεμο (8). Η ΕΟΝ ήταν, κατά τρόπο εξώφθαλμο, ένα στοιχείο φασιστικής εμπνεύσεως και θα μπορούσε να παρομοιαστεί με τη Χιτλερική Νεολαία ή την Μπαλίλα της Ιταλίας (κώδικας ενδυμασίας, χαιρετισμός και λοιπά).

Ο Μεταξάς στηρίχθηκε για την επιβολή του στις αστυνομικές δυνάμεις, οι οποίες τα προηγούμενα χρόνια - κυρίως στις κυβερνήσεις Ε. Βενιζέλου - είχαν ασκηθεί στη δίωξη κομμουνιστών, επιδιώκοντας παράλληλα την αποπολιτικοποίηση του Στρατού, καταρρίπτοντας έτσι την ευρέως διαδεδομένη άποψη που θέλει το Μεταξικό καθεστώς να είναι στρατιωτικό.Υπό τη διοίκηση του Μανιαδάκη, τα πάσης φύσεως τμήματα της Αστυνομίας (πλην της αγροφυλακής) ενισχύθηκαν ποσοτικά και μερικά εξ αυτών και ποιοτικά (9), βελτιώνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα της Αστυνομίας και επιβεβαιώνοντας το χαρακτηρισμό του “Αστυνομοκρατουμένου” καθεστώτος. Καθώς η Αστυνομία ήταν το μόνο σημαντικό του έρεισμα, ο Μεταξάς βελτίωσε τους μισθούς και τις συντάξεις των αστυνομικών, αλλά όχι μόνο: Θέλοντας να ενισχύσουν το κύρος και την πνευματική καλλιέργεια της Αστυνομίας, Μεταξάς και Μανιαδάκης προέβησαν στη μεταρρύθμιση των σχολών εκπαιδεύσεως της Αστυνομίας (πρόγραμμα σπουδών και λοιπά). Το καθεστώς έβλεπε την Αστυνομία ως μέσο για την αναμόρφωση της δημόσιας ηθικής και των κοινωνικών αξιών, όμως η βίαιη και καταπιεστική αστυνόμευση, ο ανηλεής πολιτικός διωγμός, η στενή επιτήρηση και ο έλεγχος, αφ’ ενός κατέστησαν αντιδημοφιλή την Αστυνομία, αφ’ ετέρου υπονόμευσαν τους σκοπούς της και την όποια ηθική επιρροή του καθεστώτος.

Στο Στρατό, ο Μεταξάς δεν έχαιρε της ίδιας εμπιστοσύνης όπως στην Αστυνομία, αντιθέτως στις τάξεις του Στρατού επικρατούσε μια δυσφορία, ακριβώς λόγω του “υποβιβασμού” της σημασίας του Στρατού στο καθεστώς έναντι της Αστυνομίας. Του λόγου το αληθές επιβεβαιώνουν οι συνωμοσίες που έγιναν στο Στρατό εναντίον του Μεταξά. Η υπόγεια κόντρα μεταξύ Γεωργίου Β΄ και Μεταξά ίσως να συνέβαλε στην υποκίνηση τέτοιων ραδιουργιών κατά του καθεστώτος από ακραιφνείς βασιλικούς αξιωματικούς. Είναι εμφανής σ΄αυτό το σημείο η διαφορά με τα “παρεμφερή” καθεστώτα, όπου ο Στρατός ήταν ο κύριος μοχλός του καθεστώτος. Περαιτέρω, πρέπει να σημειωθεί πως, παρότι πρώην στρατιωτικός, ο Μεταξάς δεν εμφανιζόταν ποτέ με στρατιωτική ενδυμασία, εν αντιθέσει με τους Χίτλερ και Μουσολίνι, οι οποίοι, παρότι δεν ήταν στρατιωτικοί, πάντοτε εμφανίζοντο με στρατιωτική ενδυμασία.

Ο Μεταξάς δηλώνει (10) ότι μετά την επιβολή της 4ης Αυγούστου το κράτος απέκτησε βάση αγροτική και εργατική και έγινε κατά συνέπεια αντιπλουτοκρατικό. Ο Μεταξάς, προφανώς θεωρώντας τις δύο αυτές ομάδες “στυλοβάτες” του καθεστώτος, επέδειξε ιδιαίτερη μέριμνα γι΄αυτές (ΙΚΑ, 8ωρο, διαιτησία, συλλογικές συμβάσεις, ρύθμιση αγροτικών χρεών, καθιέρωση 1ης Μαΐου, δημιουργία Εργατικού Κέντρου για τη στέγαση, αναψυχή και τη βελτίωση του πνευματικού επιπέδου των εργαζομένων) κατά τρόπο παρόμοιο, αν όχι ίδιο, όπως και για την Αστυνομία. Τα νομοθετήματα αυτά, κατά κύριο λόγο, προέρχονταν από παλαιότερες κυβερνήσεις, όμως ο Μεταξάς βρήκε την ευκαιρία να τα εφαρμόσει δίχως την τροχοπέδη του Κοινοβουλίου. Οι ασθενέστερες τάξεις τύγχαναν μιας προνομιούχου μεταχειρίσεως, εν αντιθέσει με τους πλουτοκράτες οι οποίοι εδέχοντο σκληρούς χαρακτηρισμούς.

Εν κατακλείδει, το συμπέρασμα που δύναται να εξαχθεί για τα ερείσματα του καθεστώτος είναι ότι αυτά ήταν περιορισμένα και ασταθούς χαρακτήρα. Η εμφάνιση εμπράκτων αντιθέσεων εκ μέρους των εχθρών του καθεστώτος ίσως απετράπη λόγω του επικειμένου πολέμου (11).

Η εσωτερική κατεύθυνση του καθεστώτος

Η Εθνική Αναγέννηση και η Εθνική Ενότητα ήταν οι σκοποί του καθεστώτος, για την επίτευξη των οποίων ο Μεταξάς προέβαλλε τα ιδανικά της Πατρίδας, της οικογένειας και της θρησκείας. Στον ίδιο λόγο του, ο Μεταξάς διακηρύσσει ότι το Κράτος και η Εκκλησία “πηγαίνουν χέρι-χέρι” ώστε να επιτευχθούν οι προαναφερθέντες σκοποί. Η 4η Αυγούστου συνέπραξε με την Εκκλησία και εξύψωσε τον ρόλο της, εν αντιθέσει με τα “παρεμφερή” καθεστώτα Χίτλερ - Μουσολίνι, όπου η θρησκεία καταπολεμήθηκε, ώστε ο αποκλεισμός του Πάπα στο Βατικανό από τον Μουσολίνι (συνθήκη Λατερανού 1929) να θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες πολιτικές νίκες που κατήγαγε ο τελευταίος στο εσωτερικό της Ιταλίας. Στην περίοδο 1967 - 1974 η Εκκλησία συνέπλεε με το καθεστώς, κάτι που θα μπορούσε να μας οδηγήσει στο συμπέρασμα περί Ελληνικής ιδιομορφίας όσον αφορά στο θέμα της θρησκείας.

Κατά τον D.H. Close (12), το σημαντικότερο προσόν του καθεστώτος είναι η αποτελεσματική και μεταρρυθμιστική διοίκηση του κρατικού μηχανισμού. Ο Μεταξάς πίστευε ότι η κοινωνική μεταβολή ήταν αναπόφευκτη και γι΄ αυτό επιθυμούσε μια κοινωνική μεταρρύθμιση ορθολογική και ελεγχόμενη από το Κράτος, με την αναβίωση της πίστης των Ελλήνων στα παραπάνω ιδανικά. Με άλλα λόγια, αφ’ ενός ανακατανομή του πλούτου χωρίς να κλονισθούν οι παραδοσιακοί θεσμοί της Ελληνικής κοινωνίας, αφ’ ετέρου διατήρηση ενός βασικά αστικού καθεστώτος (13). Το κριτήριο για την ένταξη στην αστική τάξη δεν ήταν κοινωνικό-οικονομικό, αλλά η ένταση του εθνικισμού και η πίστη στην παράδοση. Σ΄ αυτήν του την προσπάθεια εντάσσονται τα μέτρα που αφορούσαν στις εργατικές τάξεις. Παράλληλα, ο Μεταξάς στόχευε και στη διοικητική αποκέντρωση, ώστε “υγιή κέντρα τοπικής ζωτικότητας, πολιτισμού και πλούτου (να) οικοδομούνται στις επαρχίες” (14). Εδώ, κατά τον Κ. Σαραντή (15), έγκειται η σημαντικότερη καινοτομία του καθεστώτος: Το καθεστώς προωθούσε ένα σχέδιο για τη σταδιακή οργάνωση όλων των παραγωγικών τάξεων σε συνεταιρισμούς, ξεκινώντας με την προώθηση των ενεργών αγροτικών συνεταιριστικών μονάδων, ώστε να δημιουργηθεί ένα σύστημα αντιπροσωπεύσεως, με απώτερο στόχο ένα είδος συνεταιριστικού κράτους. Ίσως η επιλογή των υπουργών του κατά τον τρόπο που περιγράφηκε παραπάνω να εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο αυτού του σχεδίου. Η έντονη αντίθεση του Γεωργίου Β΄ και η εξωτερική κρίση ώθησαν στην αναβολή του σχεδίου αυτού.

Η διακήρυξη των στόχων αυτών όπως και η δημιουργία του Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού (προφανής η ομοιότητα με το Τρίτο Ράιχ του Χίτλερ) θα συνηγορούσαν στο ότι το καθεστώς, από κοινωνιολογικής απόψεως, έτεινε να μετεξελιχθεί σε επαναστατικό. Όμως, καθώς δεν προέβη σε διοικητική αναδιοργάνωση, θεσμική ανάπλαση, νέα συνταγματική οργάνωση και αναδιάρθρωση της οικονομίας, το καθεστώς παρέμεινε μια ελλιπής και μερική “επανάσταση” (16). Στους περισσοτέρους εξ αυτών των τομέων ο Μεταξάς δεν προχώρησε σε βαθειές τομές, αλλά, θα λέγαμε, σε βελτιωτικές κινήσεις. Η ρευστότητα της περιόδου δεν επέτρεψε στον Μεταξά να ολοκληρώσει τις ιδέες του για τη δημιουργία του Νέου Κράτους του. Πάντως φαίνεται πως κι ο ίδιος ο Μεταξάς θεωρούσε ότι δεν έφερε εις πέρας το έργο του, καθώς άφησε πίσω του την πολιτική του διαθήκη όπου περιέγραφε ένα Κράτος, η ανάλυση του οποίου δεν είναι της παρούσης.

Τα πολιτικά χαρακτηριστικά του καθεστώτος

Το κυριότερο χαρακτηριστικό της 4ης Αυγούστου ήταν ότι υπήρξε ένα προπαρασκευαστικό για πόλεμο καθεστώς, ένα στην ουσία Πολεμικό Καθεστώς (17). Κατά πολλούς δε, η αιτία επιβολής της 4ης Αυγούστου ήταν η προοπτική εμπλοκής στο διαφαινόμενο πόλεμο, όπου μια συγκεντρωτική εξουσία εθεωρείτο πιο ταιριαστή. Εδώ η λέξη που χρησιμοποιούσαν οι Αρχαίοι Έλληνες για τον “σκοπό” (τέλος) βοηθά στην εξαγωγή συμπερασμάτων: Όπως είδαμε στην παραπάνω ενότητα, οι κοινωνικοί/οικονομικοί/πολιτικοί στόχοι του Μεταξά “υποκλίθηκαν” μπροστά στον επικείμενο πόλεμο και κύριος στόχος έγινε η προπαρασκευή γι΄ αυτόν. Καθώς εξεπλήρωσε τον στόχο του, κατά τρόπο παροιμιώδη, το καθεστώς κατέρρευσε. Έφτασε στο “τέλος” του. Του λόγου το αληθές αποδεικνύει το γεγονός πως η 4η Αυγούστου δε μνημονεύεται για κανένα (ως επί το πλείστον) από τα κατορθώματά της στον κοινωνικό/οικονομικό/πολιτικό τομέα, αλλά γιατί είπε το περίφημο “Όχι”. Υπάρχει η άποψη πως το καθεστώς θα είχε περάσει στη λήθη εάν δεν απαντούσε ηρωικά στο τελεσίγραφο της 28ης Οκτωβρίου, κάτι που δε δυσκολεύεται να πιστέψει κανείς.

Στις προηγούμενες παραγράφους, σημαντική έκταση κατελήφθη από τις προσωπικές επιλογές του Μεταξά. Το γεγονός αυτό εξηγείται από τον εξής λόγο: Η 4η Αυγούστου ήταν καθεστώς προσωποπαγές. Ο ίδιος ο Μεταξάς έγραφε (18): “Για τα εσωτερικά μας, όσο ζω θα είναι στερεά. Άμα πεθάνω; Ιδού το ζήτημα! Αλλά δεν υπάρχει λύσις. Οι θεσμοί δεν αντικαθιστούν τα άτομα”. Ο προσωποπαγής χαρακτήρας του καθεστώτος φαίνεται και από το ότι δεν ορίσθηκε διάδοχος του Μεταξά απ΄ αυτόν, ενώ ο θάνατός του βοήθησε ώστε να εκπνεύσει μαζί του και το καθεστώς του. Ο ίδιος πίστευε (19) ότι των δικτατοριών έπεται το χάος, λόγω ακριβώς αυτής της στενής συνδέσεως μεταξύ δικτατορίας - δικτάτορος.

Η επικρατούσα άποψη στην Ελλάδα σχετικά με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου είναι ότι αυτό υπήρξε ένα φασιστικό καθεστώς. Στις προηγούμενες παραγράφους έγιναν κάποιες συγκρίσεις μεταξύ της εθνικοσοσιαλιστικής Γερμανίας, της φασιστικής Ιταλίας και της Ελλάδας της περιόδου 1967-1974 με το Μεταξικό καθεστώς και βρέθηκαν άλλοτε ομοιότητες και άλλοτε διαφορές.Στα πλαίσια, όμως, της περιγραφής των εξωτερικών - πολιτικών χαρακτηριστικών της 4ης Αυγούστου πρέπει να δοθεί μια ξεκάθαρη απάντηση αν όντως το Μεταξικό κράτος ήταν κράτος φασιστικό.

Τα κοινά στοιχεία του Μεταξά μ΄ αυτά του εθνικοσοσιαλισμού – φασισμού (πλην των όσων έχουν ήδη καταγραφεί) είναι τα εξής: Έλεγχος του Τύπου, το έθνος είναι το υπέρτατο αγαθό, ταύτιση έθνους-κράτους, υποταγή του ατομικού συμφέροντος στο συμφέρον του συνόλου, αντικομμουνισμός, αντικοινοβουλευτισμός, επικλήσεις περί ενός ηθικού αντί-ατομικιστικού πολιτισμού (Stato Etico του Μουσολίνι), ύπαρξη Ταγμάτων Εργασίας (τα οποία αργότερα συγχωνεύθηκαν με την ΕΟΝ, όπως και οι Πρόσκοποι) (20). Ο Μεταξάς διεκήρυττε ότι αναζητούσε τη βάση των πολιτικών θεσμών του στην Αρχαία Σπάρτη, η οποία (αναχρονιστικά) έχει χαρακτηριστεί ως πολιτεία εθνικοσοσιαλιστική. Ίσως λόγω τούτου υπάρχουν αυτές οι ομοιότητες. Ένα παράδειγμα μπορεί να θεωρηθεί η ίδρυση της ΕΟΝ, και δη η συμμετοχή κοριτσιών σ΄ αυτήν, τα οποία παρομοιάζονται με Σπαρτιάτισσες που ασκούνται στο ακόντιο (2ο τεύχος του περιοδικού της ΕΟΝ, οπισθόφυλλο).

Τα κοινά στοιχεία, όμως, είναι εντελώς επιφανειακά, καθώς δεν προήλθαν ως αποτελέσματα της εφαρμογής μιας ιδεολογίας, αλλά περισσότερο είναι προϊόντα μιμήσεως του φασισμού και του εθνικοσοσιαλισμού εκ μέρους του Μεταξά. Οι διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των καθεστώτων που συγκρίνονται εδώ είναι περισσότερες και σημαντικότερες.

Πλην των ήδη αναφερθέντων διαφορών, υπάρχουν και πολλές άλλες. Η πιο σημαντική εξ αυτών είναι ότι στα άλλα ολοκληρωτικά κράτη επεβλήθη μια μονολιθική επίσημη κοσμοθεωρία, η οποία έκανε την εμφάνισή της σε κάθε έκφανση της ζωής του ανθρώπου. Οι θεωρίες αυτές, που έμοιαζαν με θρησκευτικό δόγμα ουδέποτε υιοθετήθηκαν από την 4η Αυγούστου, πέρα από κάποια ρητορικά σχήματα. Παράλληλα, τα ολοκληρωτικά αυτά καθεστώτα διεκρίνοντο από μια επιθετική εξωτερική πολιτική, ενώ η 4η Αυγούστου πάσχιζε να διατηρήσει σχέσεις καλής φιλίας με γείτονες χώρες και να αποφύγει την εμπλοκή στον πόλεμο (για παράδειγμα, η απόκρυψη του βομβαρδισμού του υποβρυχίου “Έλλη”), χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι δεν είχε κάνει τις απαραίτητες ετοιμασίες για την είσοδο στον πόλεμο. Βέβαια ούτε το καθεστώς του Φράνκο δεν εισήλθε στον πόλεμο, παρότι είχε εδραιωθεί με τη βοήθεια του Χίτλερ και του Μουσολίνι - καθιστώντας έτσι την ιδεολογική συγγένεια αδιαμφισβήτητη - και έτσι δεν μπορούμε να μιλάμε για ιδιαιτερότητα του Μεταξικού καθεστώτος επ΄ αυτού. Ο Μεταξάς ίσως εδέχετο τη σύγκριση με το καθεστώς του Σαλαζάρ στην Πορτογαλία (21). Ο διωγμός των Εβραίων, για τον οποίο έγιναν γνωστά τα καθεστώτα Χίτλερ και Μουσολίνι, επίσης δεν ευδοκίμησε στην Ελλάδα.

Πρέπει να επισημανθεί πάντως πως και μέσα στην κυβέρνηση Μεταξά υπήρχαν και εθνικοσοσιαλιστές, θιασώτες του Γερμανικού καθεστώτος οι οποίοι όμως δεν κατάφεραν να ασκήσουν σημαντική επιρροή επί του χαρακτήρα του καθεστώτος (λόγω της προσωποπαγούς συγκροτήσεώς του), ενώ ο Μεταξάς δεν δίστασε να διώξει από την κυβέρνησή του τον πλέον φανατικό εθνικοσοσιαλιστή, Θ. Σκυλακάκη. Επίσης, υπήρχαν κάποιες φασιστικές οργανώσεις στην Ελλάδα (Εθνική Ένωση Ελλάδας, Εθνικοσοσιαλιστικό Κόμμα του Γ. Μερκούρη, Σιδηρά Ειρήνη, Εθνικο-Σοσιαλιστικό Κόμμα Μακεδονίας Θράκης, Παμφοιτητικός Σύλλογος) (22), ωστόσο δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να συνδέει τον Μεταξά μ΄ αυτές. Είναι φανερό ότι ουδεμία ουσιαστική σχέση είχε το καθεστώς, ούτε ο Μεταξάς, με τον εθνικοσοσιαλισμό - φασισμό και τα “παρεμφερή” αυτά καθεστώτα, όπως παρατηρεί και ο Σπ. Μαρκεζίνης (23) και ότι οποιαδήποτε χαρακτηριστικά είχαν κοινά μπορούν απλά να χαρακτηρισθούν χαρακτηριστικά κάθε συγκεντρωτικής και απολυταρχικής εξουσίας. Τη μη ιδεολογική συνάφεια κατέδειξε δε η “αντίφαση” της αντίθεσης του Μεταξά στον Άξονα. Κατά τον Α. Κανελλόπουλο (24), ο οποίος υποστηρίζει τον μεταβατικό χαρακτήρα του καθεστώτος, η 4η Αυγούστου “κατέληξε να καταστεί έμπρακτη άρνηση και των τριών μορφών του ολοκληρωτισμού: Του μαρξιστικού, του φασιστικού και του εθνικοσοσιαλιστικού”.

Σύμφωνα με τον Κ. Σαράντη (25), χαρακτηριστικά του Μεταξικού καθεστώτος, όπως ο σαφής λαϊκισμός στην πολιτική και στην ιδεολογία, ο αγωνιστικός εθνικισμός με στόχο την αναγέννηση του Έθνους, η απουσία κυβερνητικού κόμματος σύμφωνα με τη θέση ότι “κόμμα είναι όλος ο λαός” και η συνακόλουθη αντίθεση στον κοινοβουλευτισμό, καθώς αυτός διασπά το Έθνος και ο πολιτικός και κοινωνικός ριζοσπαστισμός, παραπέμπουν περισσότερο σε μια Νέα Δεξιά παρά σε μια παραλλαγή του φασισμού.

Επίλογος

Το καθεστώς του Μεταξά είναι ό,τι πιο κοντινό έχει γνωρίσει η Ελλάδα στο φασισμό, χωρίς όμως, όπως φάνηκε, να ολοκληρώνεται αυτή η πορεία προς τον εκφασισμό. Όπως σημειώνει ο Π. Βατικιώτης (26), οι κατηγορίες περί φασιστικού χαρακτήρα του καθεστώτος (από τον συγγραφέα της Αριστερας Σπ. Λιναρδάτο και τον Γ. Ανδρικόπουλο) είναι έωλες. Και συνεχίζει λέγοντας ότι οι κατήγοροι του Μεταξά δεν μπορούν να τα έχουν όλα, γιατί συγχρόνως τον κατηγορούν ότι ήταν φερέφωνο του Βασιλιά και τίποτα παραπάνω, τον οποίο όμως θεωρούσαν αντιφασίστα και πράκτορα των Άγγλων. Σύμφωνα πάλι με τον Π. Βατικιώτη, ο Μεταξάς σκόπευε να εγκαθιδρύσει μια φιλολαϊκή απολυταρχία στην Ελλάδα, γεγονός που καθιστά τη διακυβέρνησή του εντελώς ξεχωριστή και διαφορετική απ΄ όλα τ΄ άλλα καθεστώτα.

Παραπομπές:
1) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Τα ερείσματα της δικτατορίας του Μεταξά, D.H. Close, σελ. 23
2) Λόγοι πρώτης τριετίας, σελ. 506-507
3) Μια πολιτική βιογραφία του Ι. Μεταξά, σελ. 44
4) Ιστορία του Ελληνοτουρκικού Χώρου 1928-1973, σελ. 83
5) Συγκριτική Μελέτη 4ης Αυγούστου-21ης Απριλίου, Μ. Χατζηδάκης, σελ 164-165
6) Πολιτική Ιστορία της Συγχρόνου Ελλάδος, Τόμος 4, Σπ. Μαρκεζίνης, σελ. 342
7) Πολιτική Βιογραφία του Μεταξά, Π. Βατικιώτης, σελ. 345
8) Γ. Κάρτερ (στέλεχος της ΕΟΝ), Ελεύθερος Κόσμος, 26/10/2008
9) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Τα ερείσματα της δικτατορίας του Μεταξά, D.H. Close, σελ. 33
10) Ημερολόγιο του Μεταξά, τόμος Στ΄, σελ. 552-554
11) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Τα ερείσματα της δικτατορίας του Μεταξά, D.H. Close, σελ. 43
12) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Τα ερείσματα της δικτατορίας του Μεταξά, D.H. Close, σελ. 44
13) Πολιτική Βιογραφία του Μεταξά, Π. Βατικιώτης, σελ. 374
14) Μεταξά, Λόγοι, τόμος 1, σελ. 247-255, 258-267
15) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Η Ιδεολογία και ο Πολιτικός Χαρακτήρας του Καθεστώτος Μεταξά, σελ. 53
16) Συγκριτική Μελέτη 4ης Αυγούστου - 21ης Απριλίου, Μ. Χατζηδάκης, σελ. 150-153
17) Συγκριτική Μελέτη 4ης Αυγούστου - 21ης Απριλίου, Μ. Χατζηδάκης, σελ. 193
18) Ημερολόγιο του Μεταξά, τόμος 4, σελ. 467
19) Άρθρο του Μεταξά στην “Εφημερίδα των Ελλήνων”, 29/7/1935
20) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Η Ιδεολογία και ο Πολιτικός Χαρακτήρας του Καθεστώτος Μεταξά, Κ. Σαράντης, σελ. 64-65
21) Ημερολόγιο του Μεταξά, σελ. 655
22) Γ. Ανδρικόπουλος, Οι Ρίζες του Ελληνικού Φασισμού, σελ. 56-57
23) Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδος, τόμος 1, σελ. 15
24) Ο Α. Κανελλόπουλος ήταν Αρχηγός της ΕΟΝ. 4η Αυγούστου και 28η Οκτωβρίου, Αλέξης Ελικιώτης (ψευδώνυμο του Α. Κανελλοπούλου), σελ. 35-36
25) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Η Ιδεολογία και ο Πολιτικός Χαρακτήρας του Καθεστώτος Μεταξά, σελ. 71
26) Πολιτική Βιογραφία του Μεταξά, σελ. 345,348

Βιβλιογραφία:
1) Μια πολιτική βιογραφία του στρατηγού Ιωάννη Μεταξά, Π. Βατικιώτης, Ευρασία, 2005
2) Ο Μεταξάς και η εποχή του, Συλλογικό έργο, Ευρασία, 2009
3) 4η Αυγούστου - 21η Απριλίου Συγκριτική Μελέτη, Μ. Χατζηδάκης, Λόγχη, 2011
4) Σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδος 1936-1975, Σ. Μαρκεζίνης, Πάπυρος, 1994
5) Ιωάννης Μεταξάς: Το προσωπικό του ημερολόγιο, Γκοβόστης, 2005

του Θ. Σ.
Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017
Ταυτότητα

Αρχείο

Δημοφιλείς Αναρτήσεις

-Ελεύθερη αναδημοσίευση κειμένων - Ομάδα Ιδεάπολις - επικοινωνία: ideapolisgr@yahoo.gr - Πάτα στις ρίζες σου γερά και κοίτα ψηλά -